الو؟
الو، «تام»؟
!جک»؟ «جک»، تويي؟ چه خبر شده؟» !مگه آژيرِ خطري چيزي زدن؟
نکُنه خيلي ديروقت تماس گرفتم؟
اوه، نه، نه. فقط اينکه اينجا .ساعت خيلي جلوتره
تو حالت خوبه؟ همه چيز روبراهه؟
.راستش نه
،«ببين، «تام .من کمي به کمک احتياج دارم
اونوقت خيال مي‌کُني يه سخنراني‌نويسِ سابق !مي‌تونه چيزي رو حل کُنه؟! يعني تنها مشکل همينه؟
،اگه اينطور خيال مي‌کردم اونوقت با تو تماس مي‌گرفتم؟
.شرمنده که تبليغاتِ انتخاباتِ رياست‌جمهوريت رو از دست دادم .راستش فکر کردم کلافه‌کُننده‌ست
ظاهراً که رأي‌دهنده‌ها هم .با همين نظرِ تو موافق بودن
اصلاً شايد هم ديوونه‌کُننده بوده باشه؛ ... اما به هر حال، الان قراره که دوباره من
.تويِ انتخاباتِ مجددِ سنا نامزد بشم .مي‌دوني. و ديگه بعيده مردم بهم رأي بدن
،يعني رأي ميدن .ولي شايد من ديگه نخوام پولي خرج کُنم
.من هيچ حرفي واسه گفتن بهشون ندارم .و خوش ندارم ديگه آبي از دستم واسشون بچکه
.پس از اونجا در برو، چون مثلِ لونه‌يِ مار مي‌مونه .مثلِ تالارِ آيينه‌هايِ آدم‌هايِ خودشيفته‌ست
هر چي مي‌توني .از اونجا دورتر بشو
.اي کاش ميشد .ولي در حالِ حاضر غيرِممکنه
.نه بابا، بي‌خيال! هميشه که همينجوريه .هميشه يه قسمت از مشکل همينه
!نکُنه واسم جايي سراغ داري؟
.آره، حتماً! مي‌توني بياي همينجا .بردار بيا همينجا
،البته شايد اينجا کاخِ سفيد نباشه، ولي مي‌دوني .حداقل اينجا خاطرت رو مي‌خوان
.خيلي خوشحالم که اومدم اينجا
.نبايست دعوتش مي‌کردم
!باور نکردنيه
،نگاه کُن !جاده هنوز ادامه داره
،رويِ اين تخته‌سنگ‌ها، قرونِ وسطي همچنان پابرجاست .هر چند زمان همينطور به پيش رفته
.دوباره شروع کرده .باز هم خودِ هميشگيش شده
هميشه پُر شور و شوق، و هميشه حاضر و آماده .برايِ گفتنِ جملاتِ قلمبه‌سلمبه در تمامِ مناسبت‌ها
انگار هنوزم همه .منتظرِ شنيدنِ نظراتش هستن
،انگار زندگي .يه کنفرانسِ مطبوعاتيِ غول‌آساست
،شايد غير از همين نقابي که در برابرِ عموم به خودش ميزنه .چيزِ ديگه‌اي پُشتش وجود نداره
شايد من تويِ اين 20 سالِ اخير ... فقط خودم رو مچل کرده بودم
،که هميشه پُشتِ نمايِ ظاهريش .دنبالِ خودِ واقعيِ اين آدم بودم
،شايد همين نمايِ ظاهري .خودِ واقعيِ اين آدمه
!شگفت‌انگيزه
بايد هم باشه! هميشه همه چيز برايِ اين آدم !شگفت‌انگيز به نظر ميرسه
اصلاً چرا من همش دارم !غرغر مي‌کُنم؟
شايد همين يه نشانه‌يِ هشدار باشه از اينکه .اين سفر قراره آخرش تبديل به فاجعه بشه
.نمي‌تونم بگم که به مصاحبتِ «جک» نياز دارم ... چون تويِ اين برهه از زندگيم
،تونستم آرامش بگيرم و با رضايتِ خاطر !با بحران‌هايِ ميان‌ساليم کنار بيام. نخير، خيلي ممنون
،اينجا خيلي از واشنگتن دوره !عمراً بتونستم اينقدر ازش دور بشم
!دستت درد نکُنه
!بفرما خودشه
،به همين دليله که از دستش عصبي ميشم .و به همين دليل هم هست که عاشقشم
،شايد پُشت اين معصوميتِ ظاهري ،يه سياستمدارِ هفت‌خط خوابيده باشه
،اما پُشتِ اين سياستمدار هم .چيزي نيست به جز يه آدمِ معصوم
.هنوزم به اندازه‌يِ کافي آمريکاييه .چون هر چقدر هم سعي کُنه، نمي‌تونه خوب دروغ بگه
مي‌خواي بزنيم کنار و پياده بشيم؟ بريم يه نگاهي به اطراف بندازيم؟
.خودشه .«مون سن ميشل»
نظرت چيه؟
.زيباست
هي، مي‌خواي يه کارِ متفاوت بکُنيم؟ مي‌خواي تا اونجا پياده بريم؟
يعني پياده از اون باتلاق رد بشيم؟
،آره، درست مثلِ کاري که اجدادمون مي‌کردن .قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها پيش
.خودت بودي که خواستي پياده‌روي کُنيم .يالا، بزن بريم
شايد اجدادِ تو .به همچين کاري عادت داشتن
،مگر اينکه مادرم بهم دروغ گفته باشه ... چون تا اونجايي که مي‌دونم
« پرســـــه در ذهـــــن »
کافيه؟ - .ممنون -
خُب امروز قراره کاري بکُنيم؟ - .به گمونم اگه بتونم کتابم رو تموم کُنم -
.تو که هميشه يه کتاب واسه خوندن داري .ديگه حوصله‌ام سر رفته
پس «رومن» کجاست؟
به من چه که «رومن» داره چکار مي‌کُنه؟ .من دوست داشتم همراه تو يه کاري مي‌کردم
اصلاً نبايد ميومدم. بايد کنارِ بابا .مي‌موندم و کاري مي‌کردم
!«بي‌خيال ديگه، «کيت
تو فقط همينطور با خيالِ راحت تويِ اين جزيره‌يِ .قرونِ وسطايي لم ميدي و کتابت رو مي‌خوني
مي‌دوني؟ تو حتي از اينکه اطرافت .داره چي مي‌گذره هم خبر نداري
،اصلاً مي‌تونستي هر جايِ ديگه‌اي هم باشي .چون واست حتي کوچکترين تفاوتي هم نمي‌کرد
.ولي تو بايد بيشتر بري بيرون .بايد با آدم‌ها آشنا بشي
.آره، بعداً همين کارو هم مي‌کُنم
.من دارم ميرم
.خداحافظ
قصد داري واسه هميشه تويِ فرانسه اقامت کُني؟
چي؟
آخه فکر مي‌کردم غير از نيويورک .هيچ جايِ ديگه‌اي نمي‌توني زندگي کُني
پس تئاتر چي ميشه؟ ديگه برايِ هميشه بي‌خيالش شدي؟
خُب، شايد اونه که واسه هميشه .بي‌خيالِ من شده
فکر نمي‌کُنم به اندازه‌يِ کافي خودم رو درگيرِ خريدِ .املاک و مستغلات کرده باشم که بتونم تويِ منهتن زندگي کُنم
.يا هر تجارتِ ديگه‌اي .هر کلّاشيِ ديگه‌اي
.من وقتي تويِ نيويورک زندگي مي‌کردم از درون جوان بودم ... اون زمان، علاقه‌يِ من و دوست‌هام
بيشتر به خودِ کار بود .تا به سرمايه‌گذاري‌هامون
.ما چندش‌آور نبوديم .فرهيخته بوديم
... «و بعد، مي‌دوني؛ نفقه، «خدماتِ درآمدِ داخلي [خدماتِ درآمدِ داخلي : اداره‌يِ جمع‌آوريِ ماليات در ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا]
دريغ کردنِ حقِ حضانتِ ... فرزندِ خودم از من
،اينها واقعيت رو ظاهر کردن !و هي، اصلاً کي به اين چيزها نياز داره؟
،وقتي «ريچارد نيکسون» در سالِ 1972 سوارِ اون هليکوپتر شد .من با خودم فکر کردم از حالا به بعد ديگه جنگ به همه‌يِ ما سرايت کرده ريچارد نيکسون : سي و هفتمين رئيس جمهورِ ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا] [.که در سالِ 1973 به درگيريِ آمريکا در جنگِ ويتنام خاتمه داد
غول‌هايِ تجاري، قدرت رو بدست گرفتن .و دستورِ کارها تنظيم شد
،اما وقتي که تو خودت رو بفروشي به غول‌هايِ تجاري ... وقتي که تو خودت رو بهش بفروشي، رفيق
اونوقت ديگه يا بايد پيشِ خودت ... قيدِ اخلاقياتت رو بزني
.يا مثلِ نازک‌نارنجي‌ها سر کُني
اين همون بحثِ قديمي‌مون نيست؟ اينکه من اخلاقياتم رو از دست دادم؟ درسته؟
اون هم بطورِ خودکار، و فقط به اين دليل که دارم اونجا کار مي‌کُنم و درونِ سيستم باقي موندم؟
.تو داري قضيه رو يه کم شخصي مي‌کُني .در حاليکه من داشتم درباره‌يِ خودم حرف ميزدم
من داشتم مي‌گفتم خودِ من يه کم نازک‌نارنجي شدم، مي‌دوني؟
من خيلي‌ها رو مي‌شناسم که شغلِ‌شون زمخت‌تر از .شغلِ توئه، و با اين حال خوشبخت هستن
،اونها خوشبخت هستن، صحيح و سالم هستن ... افسرده نيستن
.و از موهبت‌هايِ مادي‌شون لذت مي‌برن .اما منو ميگي؟ من از نظرِ رواني از پسش برنميومدم
.نمي‌تونستم تحملش کُنم .اصلاً نمي‌تونستم
،کنفوسيوس» ميگه : "از 39 مرحله‌يِ گريز بسويِ رهايي» .بهترين مرحله فرار است." پس من هم فرار کردم [کنفوسيوس : فيلسوفِ بزرگِ چينِ باستان]
.و حالا اينجا هستم، تويِ فرانسه !جايي که مي‌تونم شلوارم رو بکشم پايين
ديگه از اون طرزِ تفکرِ رومانتيکِ عقب‌افتاده بيزارم که هنوز .خيال کُنم فرانسه فقط يه جاييه که آدم مي‌تونه بره و فکر کُنه
.پس مي‌خوام همينجا بمونم، به گمونم .يا شايد هم نمونم. بايد ديد چي پيش مياد
.اين مکان مثلِ افسانه‌ها مي‌مونه
حالا چطور شد سر از اينجا درآورديم؟
،شرط مي‌بندم که پُشتِ تمامِ اين چيزها !يه نقشه‌يِ مخفيانه در کاره
!من هم شرط مي‌بندم که مي‌تونستم همين حرف رو راجع به تو بزنم ... نه، فقط فکر کردم دوست داري بياي اينجا تا
اون کيفيتِ گرانبهايي رو کشف کُني .که جهان به شکلِ نااميدکُننده‌اي کمش داره
.اوه، آره .بينش
،دورنما .«دورنما، «جک
،اينجا جايي‌ست که مُردگان قرار دارن .درست وسطِ شهر و در ميانِ خانه‌ها
،چون مرگ بخشي از زندگي‌ست .نه جدايِ از اون
اما همونطور که متوجهيد برايِ تمامِ نسل‌هايِ .مردمانِ «مون سن ميشل»، قبر به اندازه‌يِ کافي وجود نداشت
بنابراين هر 10 سال، استخوان‌ها از قبر بيرون آورده ميشد .تا بتونن جنازه‌هايِ جديد رو در اينجا دفن کُنن
و از اونجاييکه اينطور باور داشتن که انسان ... در روزِ قيامت به استخوان‌هاش نياز خواهد داشت
استخوان‌ها رو در عمارتي نزديکِ قبرستان .قرار داده و توده مي‌کردن
!اخ! نفرت‌انگيزه - .ولي من از قبرستون‌ها خوشم مياد -
،همچنين اون پُشت، در کليسا .بقايايِ جسدِ يک قديس وجود داره
چه جور بقايايي؟
،اوه، شايد ناخنِ چيده شده‌اش .يا تکه‌اي از ردايِ اون قديس
بگو ببينم «جک»، انتظار داري به اين مردم چطور حکومت بشه؟
.سوالِ خوبيه
،مي‌دوني، زماني ايتاليا نخست‌وزيري داشت .«درست پيش از رويِ کار اومدنِ «موسوليني [بنيتو موسوليني : ديکتاتورِ فاشيستِ ايتاليا در زمانِ جنگِ دومِ جهاني]
يه بار يه نفر ازش پرسيد که آيا حکومت کردن به ايتاليايي‌ها کارِ سختيه؟
و او گفت : "حکومت کردن به ايتاليايي‌ها کارِ سختيه؟ ".نه، اصلاً سخت نيست. فقط بي‌فايده‌ست
ولي تويِ اخبارِ ساعتِ 6 !هيچوقت همچين حرفي رو نگفتي
.نه، اما شب و روز بهش فکر مي‌کردم .شايد به همين دليل تويِ انتخابات شکست خوردم
بگذريم، ولي واقعاً اينها فکر مي‌کردن که استخوان‌هاشون تا روزِ قيامت حفظ ميشه؟
ولي بايد اينو يادت باشه ... که برايِ اونها، روزِ قيامت
کاملاً قريب‌الوقوع بوده. حتي تقريباً .ساعت به ساعت انتظارِ وقوعش رو داشتن
!درست مثلِ ما
.من بودم همچين چيزي نمي‌گفتم .چون روزِ قيامت برايِ ما متفاوته
دقيقاً مثلِ قبل نيست. من فکر مي‌کُنم که روزِ قيامت برايِ ما .مثلِ يک وقفه‌ست، يک خطا، يک گسست در فهمِ ما از زمان
.مي‌دوني، مثلِ بمبِ اتم ... روزِ قيامت برايِ اونها در حکمِ روزِ تعطيلِ غايي بوده
.نه غايتِ روزِ تعطيل
.در اون زمان، ساعتي وجود نداشته؛ پس زمانِ مکانيکي هم نبوده .زمان گاه به گاه محاسبه ميشده. از روزِ سَبَت تا روزِ فلان قديس [سَبَت : روزِ تعطيلِ مذهبي، روزِ شنبه برايِ يهوديان و يکشنبه برايِ مسيحيان]
.و همه چيز بر اساسِ روزِ قيامت سنجيده ميشده .روزِ قيامت اولين و تنها دليلِ زنده بودنِ همگان بوده
،روزِ قيامت، روزِ رهايي و تحويل بوده. مثلِ يکشنبه‌ها .وقتي رها از کار هستي و روزنامه‌يِ «تايمز» رو بهت تحويل ميدن
.زمان مقدس بوده
،صبح‌ها ناقوس رو به صدا درمي‌آوردن ... عصرها ناقوس رو به صدا درمي‌آوردن
و در اون لحظات، اندک تغييري ... به وجود ميومده. اما
اساساً ضرب‌آهنگِ اون دوران ... با دورانِ ما اينقدر متفاوته
که فکر نمي‌کُنم حتي بتونيم .تصورش رو هم بکُنيم
.به گمونم کمي زود اومديم
.هيچ قديسي تنها نمي‌ماند
چي؟
.هيچ قديسي تنها نمي‌ماند
هر بار که ميام اينجا، اينجور مصرع‌ها .به ذهنم خطور مي‌کُنن، خدا مي‌دونه از کجا
گاهي برام هفته‌ها و حتي سال‌ها طول مي‌کِشه !تا سر دربيارم معنيِ لعنتي‌شون چيه
اصلاً هيچکدوم از اون کتاب‌هايي که برات فرستادم رو خوندي؟
نه، راستش رو بگم نخوندم؛ نه از وقتي که .ديگه نيومدي تويِ سخنراني‌هام کمکم کُني
خودِ تو هم اصلاً هيچکدوم از اون سخنراني‌هايي که برات فرستادم رو خوندي؟
سعيم رو کردم. يعني مي‌دوني، بر حسبِ همون .علاقه‌يِ قديمي. اما حالا علائقم ديگه مثلِ سابق نيست
.درسته .علائقِ من هم همينطور
ديگه به چيزي که خاص نباشه .هيچ توجهي ندارم
شعر فقط منو .گيج و سر در گم مي‌کُنه
... آره، و سياست .سياست هم همه رو گيج و سر در گم مي‌کُنه
.از جمله کساني که بهش اشتغال دارن
«ولي من مي‌دونم «هيچ قديسي تنها نمي‌ماند .معنيش چيه
اوه، جدي؟ خُب چيه؟
.ذاتِ حرفه‌يِ من همينه
چون هميشه بينِ هر سياستمدار ... و نقطه نظرِ شخصيش
،سه نفر حاميِ سرشناس و پرنفوذ، دو نفر لابي‌گرِ پارلمان .و پنج شش تا ميکروفون وجود داره
"... هيچ آدمي نيست جزيره‌اي" - "... تنها از برايِ خويش. هر آدمي قطعه‌ايست از يک قاره ..." -
بخشي از سرزميني اصلي. پس هرگز مفرست کسي را" "... تا بدانم ناقوسِ مرگِ کيست که مي‌نوازد
".چرا که آن جز ناقوسِ مرگِ خودِ تو نيست" بخشي از شعرِ «جان دان» شاعرِ برجسته‌يِ] [انگليسي در قرونِ شانزدهم و هفدهم
حس نمي‌کُني که اين مکان داره تو رو با دقت مي‌پائه؟
.جوريه که آدم احساسِ حقارت و کوچکي مي‌کُنه - .آره، هدف از ساختنش هم همين بوده -
قرار بوده فرديتِ درونِ جسمِ ... ماديِ انسان، دچارِ احساسِ حقارت
،و کوتوله‌گي بشه .تا تمامِ هستيِ مستقلِ خودش رو انکار کُنه
،ما حالا بخشي از اون حسِ وحدت و يگانگي رو از دست داديم .اما در عوض آزاديِ خودمون رو بدست آورديم
.و راستش معامله‌يِ چندان بدي هم نيست
نمي‌دونم. راستش هنوز هم مطمئن نيستم .بيش از چيزهايي که از دست داديم، بدست آورده باشيم
،چون امروز تنها چيزي که مدام دارم از ديگران مي‌شنوم .صحبت کردن راجع به خودشونه
: يه بار شعري نوشتم که عنوانش اين بود ."سنگ‌ها سخن مي‌گويند، ليک من خاموشم"
حداقل الان انسان آزاده که هر چي مي‌خواد فکر کُنه .و تا جايي که مي‌تونه اون فکرش رو عملي کُنه
به آدم‌هايِ بدبختي فکر مي‌کُنم که اين سنگ‌هايِ سنگين رو .با هزار مصيبت کول مي‌کردن تا اين مکان ساخته بشه
اونها تويِ زندگي‌شون هيچ حرفي برايِ گفتن نداشتن، و قادر نبودن .تلاش کُنن روزي شغل و حرفه‌اي برايِ خودشون راه بندازن
،دستورِ کار رو کسِ ديگه‌اي تنظيم مي‌کرده .و برنامه رو کسِ ديگه‌اي مي‌ريخته
کسِ ديگه‌اي تصميم مي‌گرفته که .چه چيزي رو ميشه گفت و يا بهتره نگفت
اونوقت تو راجع به خودباختگي صحبت مي‌کُني! در حاليکه .آدم‌هايي کشف شدن که حتي اسمِ خودشون رو هم فراموش کردن
پس شايد تو باهوش‌تر از اوني هستي .که رئيس جمهور بشي
آره، يه بار يه خبرنگارِ تلويزيون هم .همينو بهم گفت
چي گفت؟
.من يه خُرده جوش آورده بودم
گفتم رأي‌دهنده‌هايِ آمريکايي مي‌خوان .رهبرانِ‌شون هالوتر از اون چيزي باشن که هستن
گفتم اونها خيال مي‌کُنن اينطوري رهبرانِ‌شون .ضررِ کمتري مي‌رسونن. و اين شکلي مفرط از بدبينيه
تو اينو تويِ تلويزيون گفتي؟ - .آره -
پس شايد آخرش اونقدرها هم !باهوش نيستي
.بيا از اين در بريم
مگه اينجا چه خبره؟
.اول شما بفرمايين
!اينو نگاه! اينو نگاه !اينو نگاه
اين دستگاه الان صدها ساله ،که داره کار مي‌کُنه
.حتي پيش از آغازِ عصرِ مدرن
اما اين کاملاً متفاوته با اون نوع زماني که .همين قبلاً داشتي راجع بهش صحبت مي‌کردي
.از طلوع تا غروب، و از سَبَت تا سَبَت مگه همينو نمي‌گفتي؟
.اين ... اين زمانِ مکانيکيه
!بي برو برگرد !بي برو برگرد همينطوره
،گاهي اوقات فکر مي‌کُنم که همين ساعت ... همين دستگاه، دقيقاً همون چيزي بود
که اولين گسستِ واقعيِ بشريت .از جهانِ طبيعت رو بنياد گذاشت
شما هم همينو نمي‌گين؟ !آهاي؟
.ولي ساعت کاري بيش از اين انجام داد .ساعت تبديل به مدلِ کيهان شد
و بعد همه اين مدل رو .با اصلش اشتباه گرفتن
چون اين انديشه به ذهنِ آدم‌ها خطور کرد .که طبيعت صرفاً يک ساعتِ غول‌آساست
،و طبيعت، نه يک ارگانيسمِ زنده .بلکه يک دستگاهه
اين دقيقاً همون چيزيه که من داشتم سعي مي‌کردم !به اين آدمِ پخمه حالي کُنم! دقيقاً، کلمه به کلمه‌اش
!چي؟ - .«شايد هم بجا آورده باشينش؟ «جک ادواردز -
و شما؟
.«سونيا هافمن» .فکر مي‌کُنم اسمِ‌تون رو جايي شنيدم
شايد تويِ دويست سيصد تا .برنامه‌يِ پخشِ اخبار شنيده باشين
آخه ايشون در مراحلِ مقدماتيِ انتخاباتِ .رياست جمهوريِ ايالاتِ متحده، يکي از نامزدها بودن
.بطورِ مبهم يه چيزايي يادم مياد .آخه متوجهيد، من رأي نميدم
اکثرِ آمريکايي‌ها هم .رأي نميدن
.ولي قطعاً مي‌دونم شما کي هستين
من؟ پس شما مي‌دونيد من کي هستم؟ .ولي شک دارم
.شما «توماس هريمنِ» شاعر هستيد
.بله، خودم هستم. ولي يه لحظه صبر کُنين .اجازه بديد ته و تويِ قضيه رو دربيارم
شما منو به جا مياريد، شاعري که آخرين اثرش .فقط 12 هزار نسخه فروش کرده
اونوقت اين آقا رو به جا نمياريد، کسي که تويِ آمريکا نامزدِ انتخاباتِ رياست جمهوري بوده؟
!خدايِ من، خانم! پس به سرِ ارزش‌هايِ شما چي اومده؟ خودتون چه کاره هستيد؟
.من دانشمند هستم
و ما دانشمندها، هر از گاهي .کتابِ شعر هم مي‌خونيم
و حقيقتش رو بخوايد، اين روزها .چنين کاري رو بيشتر هم دارم انجام ميدم
چون يه جورايي .در حالِ مرخصي هستم
،من يک فيزيکدانِ سابق هستم ... يک مقيمِ سابقِ کشورِ آمريکا
... يک رأي‌دهنده‌يِ سابق - و يک همسرِ سابق؟ -
خيلي ناراحت کُننده‌ست. آخه چرا آدم‌هايِ باهوشي مثلِ خودِ شما در غمِ رأي دادن نيستن؟
منو ببخشيدها، ولي اين خودِ شما سياستمدارها هستيد .که رأي دادن رو سخت مي‌کُنيد
،افکار و ايده‌هايي که توسطِ اکثرِ شماها ... چه چپ و چه راست، اظهار ميشه
به نظرِ من درست به اندازه‌يِ .همين ساعتِ قديمي، عتيقه و مکانيکيه
اين حرفِ‌تون قراره چي رو برسونه؟
اگه قرار باشه توضيحش بدم، اونوقت مجبورم .تا فلسفه‌يِ «دکارت» به عقب برگردم [رنه دکارت : فيلسوف و رياضيدانِ بزرگِ فرانسويِ قرنِ هفدهم]
.البته اگه شما او رو يادتون باشه
.بله - ."بودن يا نبودن" -
."من مي‌انديشم، پس هستم" - .آره خُب. ما هر دو نفرمون دانشگاه رفته هستيم -
خُب، «دکارت» نخستين معمارِ جهان‌بيني‌اي بود .که دنيا رو همچون يک ساعت مي‌ديد
جهان‌بيني‌اي مکانيستيکي که هنوز هم ... امروزه بر اکثرِ دنيا مسلطه
و به نظرِ من، مخصوصاً شما .سياستمدارها بهش معتقديد
مکانيستيکي؟ واقعاً کلمه‌يِ صحيحش همينه؟
.مکانيستيکي، مکانيکالي، مکانيکي !آره، کلمه‌يِ درستيه
مکانيستيکي؛ يعني طوري که انگار طبيعت .درست مثلِ يک ساعت کار مي‌کُنه
شما تکه‌اي ازش رو برمي‌داريد، اونو به تعدادي ... تکه‌يِ کوچکتر کاهش مي‌ديد، تا درک و فهمش آسون بشه
اونها رو آناليز مي‌کُنيد، دوباره همه‌شون رو .سرِ جاش مي‌گذاريد، و بعد به درکِ کُل نائل مي‌شيد
مگه اين همون چيزي نيست که به عنوانِ تفکرِ علمي شناخته ميشه، خانمِ «هافمن»؟
،واقعاً چيزي که شما بهش ميگيد جهان‌بينيِ مکانيستيکي همون چيزي نيست که تمامِ روشِ علمي برش استواره؟
اينطوره؟
خُب من اينطوري فکر نمي‌کُنم. اما يه جورايي دوست دارم .«اين موضوع رو از زبونِ يک فيزيکدان بشنوم، «جک
.خيله خُب، ببخشيد .لطفاً ادامه بديد
،خُب، شما تا اندازه‌اي حق داريد ... آقايِ
.جک»، منو «جک» صدا کُنيد»
.«باشه، «جک .شما در يک معنا حق داريد
.اما هميشه اينطوري نبوده .«نه تا پيش از «دکارت
وقتي که او اولين بار ... چنين تفکري رو باب کرد
اين تفکر تا حدِ يک .گسستِ انقلابي از کليسا پيش رفت
او گفت : "من به پاپ نياز ندارم "... تا برايم بگويد جهان چگونه کار مي‌کُند
،بلکه خودم مي‌توانم از آن سر دربياورم" ".چون از نظرِ من جهان صرفاً يک دستگاه است
و بعد او شيفته‌يِ ... طرزِ کارِ ساعت‌ها شد
و ساعت رو تبديل به .استعاره‌يِ مرکزيِ خودش کرد
او گفت : "من بدنِ انسان را "... چيزي مگر يک دستگاه نمي‌دانم
.يک انسانِ سالم همچون يک ساعتِ خوش‌ساخت است" ".و يک انسانِ بيمار همچون يک ساعتِ بد‌ساخت است
.خُب، اين استعاره الان کمي خام‌دستانه به نظر مي‌رسه ولي برايِ اون زمان کارآيي داشت، مگه نه؟
بله، آنچنان موفقيت‌آميز بود ... که دانشمندان به اين باور رسيدن
،که تمامِ موجوداتِ زنده، مثلِ گياهان، حيوانات، و ما .هيچ چيزي به جز دستگاه نيستيم
،و همين مغالطه‌ست که بعدها در همه چيز ورود کرد .در هنرها، و در سياست
نمي‌دونم. چون به نظرم ... در حالِ حاضر اکثرِ مردم
حتي يادشون نيست .که «دکارت» اصلاً کي بود
.شرمنده، ولي به گمونم دوست نداشته باشم ادامه‌يِ صحبت‌هاتون رو بشنوم - !چرا دوست داره -
فقط بايد بتونين صحبت‌هاتون رو با شيوه‌يِ خلاصه‌سازيِ رسانه‌اي !به 30 ثانيه سرشکن کُنين، چون ايشون به اين شيوه بيشتر عادت دارن
!خيلي بامزه بود
خيله خُب، اين چيه که من متوجهش نميشم؟ کجايِ نظريه‌يِ «دکارت» اينقدر بده؟
.اما نظريه‌يِ «دکارت» چيزِ بدي نداره .در واقع، به نظرِ من «دکارت» خيلي هم فوق‌العاده‌ست
.او برايِ قرنِ هفدهم در حکمِ موهبتِ الهي بود .اما از اون موقع تا الان، ديگه زمانه تغيير کرده
ما نياز به شيوه‌يِ نويني .برايِ درک و فهمِ حيات داريم
برايِ مثال، اون پاندولِ ساعت، مدت‌هاست .که با يک بلورِ ريزِ کوارتز جايگزين شده
و اين چرخ‌دنده‌هايِ ... دست‌سازِ معرکه
به ريزتراشه‌اي اندازه‌يِ .ناخنِ شستِ من تبديل شده‌ان
،و اينطوريه که دانشِ مدرن .تفکرِ مکانيستيکي رو فرسنگ‌ها پُشتِ سر گذاشته
اما به نظر مي‌رسه که چرخ‌دنده‌هايِ چنين ساعتي !هنوز هم در مغزِ شما سياستمدارها در حالِ تيک تاکه
،«ادامه بده، «سونيا .توقف نکُن
کي مي‌دونه؟ شايد شما اون قطعه اطلاعاتِ ... حياتي‌اي رو داشته باشي که ما سياستمدارها
مدت‌هاست بواسطه‌يِ خودفروشي .و حماقتِ‌مون گمش کرديم
بفرمايين! طرزِ تفکرِ شما .هنوز هم بر اساسِ قطعات هست
چون تمامِ چيزي که ما مي‌تونيم از يک تصوير .دربياريم قطعات هستن، فقط تکه‌ها
.يالا، برام چند تا مثال بزن
خيله خُب، برايِ مثال بياييد .معضلِ جمعيت رو در نظر بگيريم
شما نمي‌تونيد اين معضل رو صرفاً با مشاهده‌يِ .اشکالِ مختلفِ کنترلِ زاد و ولد بصورتِ منفک حل کُنيد
تحقيقات بارها و بارها ثابت کرده ... که موثرترين شکلِ کنترلِ زاد و ولد
خوردنِ قرص نيست؛ بلکه اين ... پيشرفت‌هايِ اقتصادي و اجتماعي هستن
که ميل به ايجادِ خانواده‌هايِ .پُرجمعيت رو کاهش ميدن
.درسته
،آيا مي‌دونيد که در جهانِ ما ... بطورِ روزانه 40 هزار کودک در اثرِ
سوءتغذيه و بيماري‌هايِ قابلِ پيشگيري تلف ميشن؟
و اين مي‌تونه هر ثانيه .در حالِ وقوع باشه
... حتي همين حالا
... همين حالا ... همين حالا
اما زندگيِ کوتاه اين کودکان رو ... نميشه بطورِ منفک مشاهده کرد
،چون اونها بخشي از يک سيستمِ کُلي هستن ... سيستمي شاملِ اقتصاد
،شاملِ محيطِ زيست ... و حتي بطورِ خاص‌تر
.شاملِ سطوحِ بالايِ قروضِ کشورهايِ جهانِ سوم - يعني چطوري؟ -
،بار و سنگينيِ وام گرفتن‌هايِ ديوانه‌وار ... نه بر حساب‌هايِ بانکيِ خارجي‌ها تحميل ميشه
و نه بر کساني که اين .عدمِ توازن رو ايجاد کرده‌ان
سنگينيِ اين بار بر .از پيش محرومين تحميل ميشه
سه سال پيش، رئيس جمهور ِ تانزانيا : ژوليوس نايرره» اين سوال رو مطرح کرد»
آيا بايد به کودکانِ‌مان گرسنگي دهيم" "تا قروضِ‌مان را بپردازيم؟
به اين پرسش ،در عمل پاسخ داده شده
،و پاسخش «بله» بوده
،چون از زماني که او اين سوال رو مطرح کرد ... صدها و هزاران بچه‌يِ کوچولو
در جهانِ سوم، جانِ خودشون رو از دست دادن .تا قروضِ کشورشون پرداخته بشه
،و هنوز هم ميليون‌ها کودکِ ديگه، در حالِ پرداختِ سودِ اون قروض هستن .بوسيله‌يِ جسم و ذهنِ دچارِ سوءتغذيه شده‌يِ خودشون
.برزيل رو در نظر بگيريد
آيا مي‌دونيد اونها در حالِ نابود کردنِ ... جنگل‌هايِ موسميِ انبوه آمازون هستند
اون هم با سرعتِ يک زمينِ فوتبال در هر ثانيه؟
!همين حالا، حالا، حالا
چرا؟ چون دارن قروضِ ملي‌شون رو بوسيله‌يِ .سرمايه‌گذاريِ ريسکي بر رويِ احشام و زمين تأديه مي‌کُنن
و از اونجايي که حتي فرصتِ ... فروختنِ الوارها رو هم ندارن
.پس دارن جنگل‌ها رو به آتش مي‌کِشن
و همين جنگل‌هايِ بايرِ ما ... يکي از دلايلِ اصليِ گرمايشِ جهانيِ زمين
و ايجادِ پديده‌يِ .اثرِ گُل‌خانه‌اي هستن
و در اين حين، ما داريم پولِ‌مون رو .صرفِ رقابتِ تسليحاتي مي‌کُنيم
خُب مي‌بينيد که نمي‌تونيد حتي به يکي از ... معضلاتِ جهاني‌مون بطورِ منفک نگاه کُنيد
و سعي کُنيد اونو بفهميد .و حلش کُنيد
،البته مي‌تونيد يک تکه از يک قطعه رو درست کُنيد ... اما يک ثانيه بعد دوباره خراب ميشه
،چون حلقه‌هايِ ديگه‌اي که بهش متصل هستن .ناديده گرفته شده
ما مجبوريم همه چيز رو با همديگه .و بطورِ همزمان تغيير بديم
... آرمان‌ها، نهادها، ارزش‌ها - .تمامِ اين حرف‌ها يه جورايي به نظر خيلي آشنا مياد -
شما همديگه رو مي‌شناسين؟ !اين قضيه برنامه‌ريزي‌شده‌ست؟
،خيله خُب، باشه نظرِ منو در اين باره مي‌خواين؟
بله، مشکلات خيلي پيچيده هستن، اما شما فقط داري ... نيمه‌يِ خاليِ ليوان رو مي‌بيني، در حاليکه ما
ظرفيتِ پاسخگويي بهشون رو داريم، اينطور نيست؟ ... ارتباطات، بانک‌هايِ اطلاعاتي، تکنولوژي
ما همين حالا هم ابزارهايِ زيادي داريم ... که به کُلي از اين معضلات بپردازيم
.حتي اگر از اين هم پيچيده‌تر باشن - !دقيقاً خودِ نامزدِ انتخاباتيشه! همون خوش‌بينِ ابدي -
ولي آخه مگه نمي‌بينيد ... که تمامِ اين فن‌آوري‌هاي جديد
،بيش از اينکه مشکلات رو حل کُنن خودشون ايجادِ مشکلاتِ بيشتري مي‌کُنن؟
،برايِ مثال در علمِ پزشکي ... پيشرفت‌هايِ سرسام‌آوري در تکنولوژي حاصل شده
اما هزينه‌ها هم بطورِ همزمان و تصاعدي .افزايش پيدا کرده
،بنابراين پزشکي فقط متعلق به ثروتمندان شده ... و بهداشت و سلامتِ عمومي اونطور که بايد و شايد بهبود پيدا نکرده
هر چند البته بهداشت و سلامتِ عمومي ... مي‌تونست بهبودِ چشمگيري پيدا کُنه
،اگر فقط ما برايِ مثال .عاداتِ غذا خوردنِ‌مون رو تغيير مي‌داديم
اما در عوض، کارشناسان فقط .سرگرمِ ساختِ قلبِ مصنوعي هستن
،اما اگر صنايعِ کشاورزي‌مون ما رو به شکلِ بهتري تغذيه مي‌کرد ... در عوضِ اينکه درختانِ جنگل‌هايِ موسميِ انبوه رو قطع کُنه
،به اين منظور که برايِ احشام مراتع بوجود بياره ... به اين منظور که هر چه بيشتر و بيشتر گوشتِ قرمز توليد کُنه
که خودش يکي از دلايلِ ...سکته‌هايِ قلبيِ روزانه‌ست
اونوقت شايد ديگه لزومي نداشت اين همه از ... پولِ‌مون رو خرجِ ساختِ قلبِ مصنوعي
و غيره و غيره کُنيم. اينها همه .مثالهايي هستن از در هم پيوستگيِ مسائل
... «اما «سونيا ... خيله خُب، گيريم که حق با تو باشه
،و همونطور که ميگي ... هر چيزي در پيوند و ارتباط با چيزهايِ ديگه قرار داره
ولي باز هم بايد از جايي شروع کرد، مگه نه؟
.و در اينجا اصلي‌ترين پرسشِ سياسي مطرح ميشه از کجا بايد شروع کرد؟
از طريقِ تغييرِ طرزِ نگاه‌مون .نسبت به جهان
مي‌بينيد؟ شما هنوز هم داريد اول از همه، دنبالِ اون .قطعه‌يِ درست مي‌گرديد تا همه چيز رو باهاش چاره کُنيد
شما نمي‌بينيد که تماميِ اين معضلات ،به سادگي تکه‌هايي از صرفاً يک بحران هستن
.بحرانِ استنباط - !اوه، چه خوب -
،جهان داره به انتها ميرسه !و اونوقت شما ميگي فقط بحرانِ استنباطه
متأسفم، ولي اين .از نظرِ من يه کمي انتزاعيه
،و تمامِ اين چيزها راجع به پزشکيِ مدرن ... و تمامِ اون انتقاداتِ شما
،منظورم اينه که، هر چند شايد من پسرِ يه دکتر باشم ... اما بايد اينو قبول کرد
که همين پزشکيِ مکانيستيکي .بطورِ قابلِ ملاحظه‌اي موفقيت‌آميز بوده
.اوه، بله. تا درجه‌اي
اما صرفاً مسدود کردنِ ... مکانيسمِ يک بيماري
به معنايِ درمانِ .اون بيماري نيست
منظورم اينه که درست شبيه سياسته، چون چنين کاري .فقط جابجا کردنِ مشکل به يک حوزه‌يِ ديگه‌ست
آخرش کمکم مي‌کُني يا مي‌خواي همينطور بکشي کنار !و منو تويِ اين بحث دست‌تنها بذاري؟
!مي‌خوام دست‌تنهات بذارم !مي‌خوام دست‌تنهات بذارم
باشه. امروزه اگه شخصي از دردِ ... سنگِ کيسه‌يِ صفرا به خودش بپيچه
ميره پيشِ دکتر و دکتر سنگِ کيسه‌يِ .صفراش رو براحتي خارج مي‌کُنه
و اون درد، خيلي خوش و خرم .کم ميشه و از بين ميره
حالا شما مي‌تونيد بگيد که دکتر داره ... بر اساسِ يک مدلِ استنباطيِ حقير عمل مي‌کُنه
و اينکه تمرکزش صرفاً بر رويِ بخشي از ساعت بوده .که کارکردِ درستي نداشته و فقط اونو خارج کرده
اما حقيقت اينه که بيمار ... از دستِ درد خلاص شده
حالش بهتر شده و ساعت .دوباره داره تيک تاک مي‌کُنه
،پس مدلِ استنباطيِ دکتر .کارايي داشته
ولي آيا هر چيزي که کاراست برايِ سيستم خوبه؟
،اوه، بي‌خيال، «سونيا»! اين حرف از رويِ شيله‌پيله‌ست ... و کاملاً بي‌فايده‌ست اگه بخواد در موردِ سياست اعمال بشه
،که به هر حال دستِ آخر .سيستمي‌ست بر اساسِ مردم
چون سياست، هنرِ اجماعِ کردنِ مردم .برايِ پذيرفتنِ يک راه‌کارِ معيّن-ه
،و اگر اون راه‌کار موفقيت‌آميز باشه ... رضايتِ خاطرِ مردم جلب ميشه
،و اگر موفقيت‌آميز نباشه .رضايتِ خاطرِ مردم هم جلب نميشه
.به همين سادگيه .اگر کارآيي داشته باشه، پس خوبه
مگه نه اينکه خودت دقيقاً مي‌گفتي ... چرا سياست ديگه کارايي نداره
و گفتي سياست نياز داره تبديل به هنرِ غيرِممکن بشه؟
!اصلاً تو طرفِ کي هستي؟
!معلومه که طرفِ اين خانم ... ايشون باهوش هستن، بزرگوار هستن
!و جذاب‌تر هم هستن
.«گوش کُنيد، «جک .مايلم دوباره برگردم به بحث در موردِ سيستم‌ها
.مي‌دونيد، شما گفتيد که من فاقدِ صداقت هستم - !اوه، نه، نه، نه -
بياييد دوباره راجع به .سنگِ کيسه‌يِ صفرا صحبت کُنيم
بذاريد بگيم سنگِ کيسه‌يِ صفرا .خارج شده و درد از بين رفته
،ولي پس استرس چي ميشه که ممکنه باعثِ عود شدنِ بيماري بشه؟
،اگر استرس همچنان سماجت به خرج بده .اونوقت احتمالاً اون شخص دوباره بيمار ميشه
يا بذاريد بگيم اگر اون شخص ... رژيمِ تغذيه‌اش رو تغيير داده بود
،مدت‌ها پيش از اين ... و اگر مقداري ورزش کرده بود
در وهله‌يِ اول احتمال داشت .اون سنگِ کيسه‌يِ صفرا هرگز رُشد نکُنه
پس مي‌بينيد که ممکن بود ... اندکي آموزشِ بهداشت و سلامت
خيلي ارزان‌تر دربياد تا انجامِ عملِ جراحي؛ .و بسيار هم درد و رنجِ کمتري مي‌داشت
اما سيستمِ ما، ترغيبي ... به پيشگيري کردن نمي‌کُنه
بلکه ترغيب به .مداخله کردن مي‌کُنه
باشه، حرف‌هايِ شما از رويِ شيله‌پيله نيست، اما اينکه ... بخاطرِ تمامِ اين چيزها اون فيلسوفِ فرانسوي سرزش بشه
،کسي که 300 سال پيش فوت کرده واقعاً کمي بي‌تناسب نيست؟
و حتي شايد کمي نامتعارف نيست؟
.نه، نه اگه حق با من باشه
ببينيد، هدفِ من محکوم کردنِ .تفکرِ «دکارت» نيست
بلکه صرفاً بازشناختِ .محدوديت‌هايِ اين تفکره
،شايد 300 سال پيش ... استنباط کردنِ جهان به عنوانِ يک دستگاه
،بي‌نهايت سودمند بوده ... اما امروزه چنين استنباطي
،نه تنها غيرِدقيق-ه .بلکه عملاً مضر هم هست
.ما نياز به بينشي نوين از جهان داريم
اون نقلِ قولِ معروف چي بود؟
احمقانه است که جامعه‌اي تلاش کُند در اين دورانِ مدرن" " ... همچنان به آرمان‌هايِ کهنه‌اش بچسبد
درست همانقدر احمقانه که" "... شخصي بزرگسال تلاش کُند خود را در کُتي بچپاند
".که در زمانِ جواني اندازه‌اش بوده است" .يه چيزي تويِ همين مايه‌ها
.«توماس جفرسون» [سومين رئيس جمهورِ ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا در قرنِ نوزدهم]
!پس شايد شما ديوونه نباشيد
نمي‌دونم، «سونيا». ولي شايد ... اين بينشِ نوين از جهان، فقط نوعي
،جنونِ هزار ساله باشه، نوعي ناعقلانيت .يعني همون چيزي که با نزديک شدن به سالِ 2000 شاهدش هستيم
.اوه، الان ديگه همه آگاه شدن
ما مي‌تونيم خودمون رو با .صرفاً فشارِ يک دگمه معدوم کُنيم
،ما داريم هر مترِ مربع از زمين .دريا و هوا رو آلوده مي‌کُنيم
.اون آب به نظر پاکيزه مياد، ولي اينطور نيست .مگه نه؟ در واقع اينطور نيست
.هيچ چيزي پاکيزه نيست
کانالِ مانش» يکي از آلوده‌ترين» .مجموعه آب‌هايِ دنياست
و هر چند صدف‌هايِ اين اطراف ... مشهور هستن
اما به زودي خوردنِ‌شون .خطرناک خواهد بود
.نه فقط صدف‌ها ،اين آب راديو اکتيو شده‌ست
چون بدليلِ وجودِ اون کارخانه‌يِ هسته‌اي .که چند مايل دور از اينجاست آلوده شده
.آره، در اين مورد هم خوندم
.سياستمدارها مي‌تونن بخونن .ما از اين چيزها کاملاً خبر داريم
،و اين دغدغه‌يِ ذهنيِ بعضي از ماهاست .مي‌دونيد، از جمله خودِ من
اما ما مجبوريم با مجموعه‌هاي مختلفي ... از محدوديت‌ها سر و کار داشته باشيم
،انواعِ متفاوتِ ديگري از بر‌هم‌بستگي‌هايِ متقابل .انواعي غير از اونچه درباره‌اش صحبت مي‌کرديد
،بياييد فرض کُنيم مشخص بشه درسته .مشخص بشه حرفي که گفتين درسته
،با احشام وحشيانه رفتار ميشه ... اونها رو از موادِ شيميايي پُر مي‌کُنن
خوردنِ زيادِ گوشتِ قرمز ... برايِ سلامتي مضره
و چشم‌اندازهايِ طبيعي بدليلِ استفاده‌يِ .بيش از اندازه برايِ چرا، تخريب شده‌ان
بياييد فرض کُنيم مشخص بشه .که تمامِ اينها درسته
در نتيجه به منظورِ حفظِ بهداشت و سلامتي و ... هزار جور دليلِ ديگه، من کمک مي‌کُنم تا مالياتي
برايِ مصرفِ گوشتِ قرمز در نظر گرفته بشه؛ ... درست مثلِ مالياتِ در نظر گرفته شده برايِ تنباکو
که مردم رو وادار مي‌کُنه در موردِ چنين .نوعِ مصرفي بطورِ مضاعف تفکر کُنن
!چه فکرِ بکري
بعدش مي‌تونستيم درآمدي که از اين طريق بدست مياد رو .صرفِ تحقيق و پژوهش در موردِ سرطان و قلب کُنيم
بله، ولي اونوقت 50 نفر لابي‌گرِ صاحب نفوذ در پارلمان ... سرم هوار ميشن و درِ خونه‌ام رو از جا مي‌کَنن
و در همين حين، صدها نفر از ... انواع و اقسامِ توليدکُنندگانِ گوشت
،و کميته‌هايِ اقدامِ سياسي برايِ انتخابات ... کُلي پول به پايِ حريفِ انتخاباتيِ من مي‌ريزن
و صفحه کليدِ تلفنِ من تمامِ طولِ روز روشن باقي مي‌مونه ... بخاطرِ تماس‌هايِ دريافتي از طرفِ سناتورها
نمايندگان و فرماندارانِ .تمامِ ايالت‌هايِ توليدکُننده‌يِ گوشت
،ولي باشه، «سونيا». فقط بخاطرِ تو .بذار فرض کُنيم من تمامِ اينها رو به جون مي‌خرم
: همونطور که «سام رِيبرن» گفته "... هر چند وقت يک بار، شخصي بايد کاري بکُند" [ساموئل رِيبرن : از سياستمدارانِ آمريکايي در قرنِ بيستم]
فقط صرفاً به اين دليل " ".که آن کارِ درستي است
اما اگه از اين فراتر برم و در مقابلِ ... بعضي از برنامه‌هايِ تسليحاتي قرار بگيرم
،و سعي کُنم در خصوصِ باران‌هايِ اسيدي کاري بکُنم ... و يا بانيِ تصويبِ لايحه‌اي بشم که از
،افزايشِ بودجه برايِ انرژيِ خورشيدي پشتيباني مي‌کُنه اونوقت مي‌دوني چي ميشه؟
در انتخاباتِ بعدي، همه با من بنايِ مخالفت ... خواهند گذاشت و عليهم خواهند شد
و منظورم از همه، کُلِ کساني‌ست که با ... تمامِ اون اشخاص، منافعِ مشترک دارن
.تا منو شکست بدن، و اين کارو هم خواهند کرد .اما من نميگم کارِ غلطي مي‌کُنن
چون وقتيکه شما خودت رو تا اين اندازه ... از افکارِ عمومي جدا کُني و به تنهايي پيش بري
اونها هم اينطوري .بهت درسِ عبرت ميدن
پس من کاري رو مي‌کُنم که همه مي‌کُنن، از دون‌پايه‌ترين .عضوِ کنگره گرفته تا خودِ رئيس جمهورِ ايالاتِ متحده
يعني چند مسأله‌يِ بسيار حياتي رو، که فکر مي‌کُنم ... حياتي هستن رو انتخاب مي‌کُنم، بخشي از همون کُلِ شما رو
و بر روشون پافشاري مي‌کُنم و پافشاري مي‌کُنم .تا اگه خوش شانس باشم به جايي برسم
،و در موردِ سايرِ موارد .مترصدِ فرصت مي‌مونم و صبر مي‌کُنم
،و همينطور باهاشون کنار ميام .و بر سرشون معامله مي‌کُنم
،به همين دليله که من رأي نميدم. معذرت مي‌خوام .ولي اين همون چيزيه که داشتيم راجع بهش صحبت مي‌کرديم
،شما مردم رو به کمتر خوردنِ گوشتِ قرمز وادار مي‌کُنيد ... و بعد مثلاً چنين کاري مي‌کُنيد
،بدهيِ کشاورزها رو مي‌بخشيد، مازادِ روغن رو مي‌خريد .و برايِ قيمتش يارانه در نظر مي‌گيرين
،پس اگه ما از يک طريق دچارِ حمله‌يِ قلبي نشيم .شما طريقِ ديگه‌اي پيدا مي‌کُنيد تا ما رو بهش دچار کُنيد
،خُب، قبول دارم. حرف‌هايِ ما با همديگه تناقضي ندارن ... يعني با همديگه تناقضي ندارن
به شرطي که درباره‌يِ .جزء به جزء کردن نباشه
،اما مي‌دوني، چيزي تا اندازه‌اي ترسناک ... و شايد چيزي
حتي کمي بي‌رحمانه .در تئوريِ احتياجاتِ حياتيِ شما وجود داره
منظورم اينه که، آيا شما مي‌خواي کسي باشي که به همه ميگه چه چيزي براشون خوبه؟
آيا شما مي‌خواي به اون کشاورز بگي يه جايِ کارِ هدفي که دنبال مي‌کُنه مي‌لنگه؟
،هدفي که خانواده‌اش نسل‌هاست دنبال مي‌کُنن و بعد کاسبيِ اونها رو تعطيل کُني؟
مي‌دوني، شايد ما در تمامِ طولِ روز ... منکوبِ منافعِ شخصيِ شرکت‌ها باشيم
اما دستِ کم حالا دولتِ ما کاملاً ... در کنارِ اون چيزي قرار مي‌گيره که مردم
اونو به عنوانِ نيازهايِ خودشون .استنباط مي‌کُنن
ببينيد، جهان بسيار سريع‌تر از .استنباطِ مردم نسبت بهش تغيير مي‌کُنه
آيا اين يک چالش برايِ يک رهبرِ سياسيِ بزرگ نمي‌بود ... که بر رويِ اين شکاف
،پُلي بزنه، تا اطلاع‌رساني کُنه و به ما اجازه بده احساسِ مسئوليت کُنيم؟
هر چند مردم ديگه به اين .سياستمدارهايِ شما اعتمادي ندارن
در همين آخرين انتخابات‌تِون، فقط 50 درصد از مردم .خودشون رو برايِ رأي دادن به زحمت انداختن
،آره، برگردوندنِ مردم پايِ صندوق‌هايِ رأي !واقعاً مستلزمِ يک سياستِ غيرِممکنه
!چه شعارِ انتخاباتيِ معرکه‌اي !وقتي لازمت داشتم کجا بودي؟
بخاطرش حاضر بودم !برم پايِ صندوق
!اوه، چه خوب !اونوقت رأيِ جنابِ شاعر برايِ من ميشد
!اوه، سياستِ غيرِممکن !شايد رأيِ منو هم بدست مي‌آورديد
،اوه، محشره! علاوه بر رأيِ شما ... حمايتِ تمامِ بانوانِ آگاه و مطلع
اما تحريم‌کُننده‌يِ انتخابات که در جزيره‌هايِ !قرونِ وسطايي زندگي مي‌کُنن رو هم بدست مي‌آوردم
،ولي اينطوري !پيروزي‌اي در کار نخواهد بود
چرا اين منو عصباني مي‌کُنه؟
خُب احتمالاً به اين علت که اونها ديگه نمي‌خوان .هيچ سر و کاري با ما داشته باشن
.اونها به ما باور ندارن
،و هيچ دليلِ ممکني برايِ اين کار ندارن .مگر کهولتِ نهاييِ خودشون
.نه، حتي متوجه نيستن کجان
،همه فکر مي‌کُنن که اينها ديگه فقط متعلق به فيلم‌هايِ سينمايي هستن .اما اين اتاق مطلقاً متعلق به دورانِ معاصره
.حالا ديگه هر کس يه اتاقِ شکنجه داره .اما حتي خودش هم متوجه نيست
لايد مي‌خواي بگي اين هم بخشي از اون بحرانِ استنباطيه که مي‌گفتي؟
،شايد ما همگي اندکي رو به موت هستيم .درست مثلِ گرگ‌هايي که دچارِ ضعف ميشن
!يا شايد آدم‌ها غير از گُه هيچي نيستن، ها؟
.شما دوست داري «دکارت» رو بخاطرِ اين سرزنش کُني .اما من دوست دارم همه رو بخاطرش سرزنش کُنم
چون اين، آنچنان بخشي از ... تاريخِ بشريته که من
،خُب، من در اين خصوص چيزي درباره‌يِ «دکارت» نمي‌دونم ... «اما يقيناً اينو مي‌دونم که «فرانسيس بِيکن [فرانسيس بِيکن : فيلسوف و سياستمدارِ انگليسيِ قرونِ شانزدهم و هفدهم]
از طرفِ شاه «جيمزِ اول» رياستِ محاکمه‌يِ جادوگران رو ... بر عهده داشت، يعني همون زماني که ميليون‌ها زن
،شکنجه يا سوزانده شدند ... تنها به جرمِ انجامِ طبِ سنتي و يا پرستشِ
،الهه‌ها و رب‌النوع‌هايِ پيش از ظهورِ مسيحيت .و يا حتي صرفاً به اين دليل که غيرِ عادي بودند
احتمالاً اگه من اون زمان زندگي مي‌کردم .کارِ خودم هم به چرخِ عذاب مي‌کشيد
«ببينيد، من اعتقاد ندارم منظورِ «فرانسيس بِيکن ... صرفاً يک استعاره بوده وقتيکه نوشت
اين طبيعتِ فرّار و سيال ... بايد تحتِ تعقيب قرار داده شده
،به خدمت درآورده بشه .و به بندگي کشيده بشه
او حتي گفت که دانشمندان بايد ... بوسيله‌يِ ابزارآلاتِ مکانيکيِ جديدشون
اسرارِ طبيعت رو به زورِ شکنجه .از اون زن» بيرون بکشن»
،متوجه شديد چطور عبارتِ «اون زن» رو بکار مي‌بره وقتي مي‌خواد مادرِ طبيعت رو توصيف کُنه؟
انگار طبيعت چيزي نيست به جز يک جادوگر؟
بله، پس عملاً منصفانه‌ست ... که بگيم اين اتاق
.تجسمِ يک بحرانِ استنباطه
ولي اين اتاق مدت‌ها پيش از .دکارت» و «بِيکن» وجود داشته»
خشونت همچنان ادامه داره، بي‌توجه به اينکه بشريت چگونه جهان رو ادراک مي‌کُنه، اينطور نيست؟
و همينطور استثمار. البته ما همگي مايليم ... فکر کُنيم همه چيز متفاوت ميشد
اگر امور رو .به شکلي متفاوت مي‌ديديم
،ولي آيا علومِ مدرن، تکنولوژي و تجارت ... دقيقاً همون کاري رو نکردن
: که «فرانسيس بِيکن» موعظه مي‌کرد شکنجه کردنِ سياره‌مون؟
آيا ما فقط اون ايده‌يِ مردسالارانه‌يِ کهن در خصوصِ سلطه‌يِ مرد بر همه چيز رو تکميل نکرديم؟
نمي‌دونم، «سونيا». ولي بذار .برايِ يک دقيقه سازِ مخالف بزنم
واقعاً ما چقدر سياره‌مون رو شکنجه کرده و تحتِ تعقيب قرار داده‌ايم؟
حتي ميشه گفت ... نه چندان زياد
در مقايسه با مثلاً .کاري که عصرِ يخبندان با دنيا کرد
اصلاً کي ميگه طبيعت نمي‌تونه بر تمامِ اين چيزها فائق بشه؟
،الان ما همگي از نابود شدنِ لايه‌يِ اوزون ... تا حدِ مرگ وحشت کرديم
در صورتي که مطالعه بر رويِ لايه‌هايِ اوزون رو .تازه از حدودِ همين 10 سال پيش شروع کرديم
اين امکان وجود داره که اين ... سوراخ‌هايِ موجود در جَو
،از زمانِ آغازِ حيات ... به کرّات و دوباره و دوباره
.بود و نابود شده باشن امکانش وجود نداره؟
اين امکان وجود داره که طبيعت، مکانيسمي شفادهنده .داشته باشه که ما اصلاً هيچ چيزي ازش نمي‌دونيم
اين امکان وجود داره که اين هيجانِ عصبيِ عمومي ... در خصوصِ اشعه‌هايِ ماوراء بنفش
: چيزي بيش از همين نباشه .فقط يک هيجانِ عصبي
،اين دقيقاً همون چيزيه که راجع به جنگل‌هايِ آلمان گفته ميشد .همين چند سال پيش، و حالا نگاهشون کُنيد
.بيش از نيمي از درختانِ «جنگلِ سياه» در حالِ مرگ هستن [رشته‌کوهي جنگلي در ايالتِ بادن-وورتمبرگ در جنوبِ غربيِ آلمان ]
.پس ديگه نمي‌تونيم هيچ توضيح و تفسيري کُنيم .بلکه صرفاً نبايد ريسکش رو بپذيريم
،درست همينجا، در اطرافِ همين جزيره ... سرعتِ امواج در حالِ کم شدنه، که شايد بخاطرِ لجن باشه
لجني که در اثرِ کثرتِ زباله‌هايِ ريخته شده در خليج .و يا استعمالِ مفرطِ کودهايِ شيميايي بوجود اومده
،امکانِ مرگِ درياچه‌ها وجود داره ... تماميِ اقيانوس‌ها آلوده شده‌ان
،و همينطور خاک‌هايِ سطحِ زمين .جنگل‌ها، آب‌ها؛ همگي مسموم و مرده‌ان
اوضاع مي‌تونه در دستانِ انسان .با سرعتِ زياد تغيير کُنه
،و اينطوريه که طبيعت ضعيف و شکننده ميشه .و باران اسيدي ميشه
من با تمامِ چيزهايي که گفتين موافقم. اما چرا اينقدر به شکلِ وسواسي رويِ مردسالارانه بودن اصرار داريد؟
شما نگفتين که اون زنانِ جادوگر همگي .توسطِ زن‌هايِ ديگه‌اي لو داده شدن
... فيليس شلفلي» که خودش يک زنه، در کتابش نوشته» [فيليس شلفلي : خانمِ سياستمدارِ محافظه‌کارِ آمريکايي]
بزرگترين موهبتِ خداوند" ."برايِ بشريت، بمبِ اتم است
.اينها همه زن هستن ديگه ... اصلاً چرا نميگيد مردسالاري
همون شرارتي‌ست که در نهادِ زن و مرد، هر دو وجود داره؟
.در موردِ چنين زن‌هايي ميشه کُلي مثال زد ... مگر اينکه بر حسبِ اتفاق شما معتقد باشيد
.«که اين زن‌ها توسطِ مردها مغزشويي شدن، برايِ مثال «پتي هرست پتي هرست : دخترِ يکي از اعضايِ مجلسِ نمايندگانِ ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا] [.که با ربوده‌شدنش توسط يک سازمانِ چپگرا و همکاري با آنان به شهرت رسيد
حالا چرا اينقدر اهانت‌آميز برخورد مي‌کُنيد؟
ببينيد، دو اصلِ عمده وجود دارن ... که در تماميِ اين جهانِ زنده
،در کار هستن : اصلِ مردانه ... حالا مي‌خوايد اين صفت رو در معنايِ
.مهاجم، سلطه‌گر يا هر چيزِ ديگه‌اي در نظر بگيريد ... و اصلِ زنانه
،يعني پرورنده، غمخوار .ملايم، مهربان و يا هر چيزِ ديگه‌اي
چيزي که من دارم ميگم اينه که شايد اين دو اصل .قبلاً کمابيش در تعادلي تقريبي با همديگه بودن
،اما حالا مردها، بله ... قطعاً فکر مي‌کُنم اين مردها هستن
،که ابزارها و سلاح‌ها رو خلق کرده‌ان ... تا هم از نظرِ عقلاني
،و هم از نظرِ جسماني .اين دو اصل رو از تعادل خارج کُنن
ما ابزارهايِ مکانيستيکي رو در دستانِ اشخاصي .مردسالار و متمايل به قبضِ قدرت، قرار داده‌ايم
.من دارم ميگم که شما مردها حالا ديگه از کنترل خارج شدين .و من، شما، ما ... همگي قرباني هستيم
پس چه ريسکي وجود داره؟
فرصت دادن به اصلِ زنانه واقعاً چه مشکلي داره؟
و من هم ميگم بيايين .از اين اتاق بزنيم بيرون
چون ظاهراً نوعي تأثيرِ شکنجه‌آور .بر رويِ رابطه‌مون داره
ببين، «سونيا». متأسفم که اون پايين .اعصابت رو به هم ريختم
... من فقط ... مي‌دوني .من يه شوهرِ شکست‌خورده هستم
به همين علته که کمي در خصوصِ .اين موضوع حساس شدم
،ضمناً يه شاعرِ به قحطي‌رسيده ... و يه معلمِ بد هم هستم
،«و همينطور يکي ديگه از آفت‌هايِ ميانساليِ «جک ... البته به غير از همسرش
که هنوز دور و برشه. خلاصه همين شايد نوعي .حلقه‌يِ ارتباط در موردِ اون ماجرا بدستت بده
حالا اصلاً خودِ تو چکاره‌اي؟ منظورم اينه که چه چيزي تو رو به اينجا، به اين مکانِ پرت و دور افتاده آورده؟
.خُب، بذاريد ببينم
،من يک دانشمندم، البته هنوز .و هر چند در حالِ مرخصيِ نيمه‌دائمي هستم
چطور مگه؟
چون ديگه خسته شدم از اينکه مي‌ديدم کارم .وزارتِ دفاعِ ايالاتِ متحده رو تغذيه مي‌کُنه
.من يک فيزيکدان هستم ... تنها زنِ فارغ‌التحصيل در رشته‌يِ تخصصيم
.و اولين زنِ نروژيِ شاغل در زمينه‌يِ تئوريِ ميدانِ کوانتومي .تخصصِ من در حوزه‌يِ ليزرها بود
در اون زمان، چالشي وجود داشت مبني بر .طراحيِ ليزرها برايِ طولِ‌موج‌هايِ کوتاه‌تر از اين
،طولِ‌موج‌ها هر چقدر کوتاه‌تر باشن .ليزر قوي‌تر خواهد بود
هدفِ نهاييِ ما ابداعِ يک دستگاه ليرز .با اشعه‌يِ ايکس بود
،و يک روز، ناگهان به ايده‌اي غيرِ‌معمول پِي بُردم ... ايده‌اي که بعدها مشخص شد
مي‌تونه منجر به پيشرفتي عمده .در اون دستگاه ليرز با اشعه‌يِ ايکس بشه
،خُب، وقتي شما چنين کاري مي‌کُنيد .دنيايِ علم باهاتون بسيار عالي رفتار مي‌کُنه
پس پيشنهاداتِ بسيار جذابي ... دريافت کردم
،اول از پاريس و بعد از ايالاتِ متحده .و من هم اونها رو قبول کردم
عاقبت سر از «بوستون» درآوردم و در اونجا ... شادمانه به کار پرداختم، تا اينکه يک روز
،کشف کردم که، البته بطورِ کاملاً غيرِ منتظره .که کارِ من از مسيرِ خودش منحرف شده
ببينيد، من هميشه کاربردهايِ پزشکيِ ... کارم رو مدِ نظر قرار داده بودم
به استعمالِ اين ليزر در جهتِ تهيه‌يِ .تصاويرِ هولوگرافيک از سلول‌ها يا حتي مولکول‌ها
،اين کار مي‌تونست به ما در حلِ بسياري از معماها کمک کُنه .حتي به کشفِ چگونگيِ شکل‌گيريِ سلول‌هايِ سرطاني
اما اونچه واقعاً اتفاق افتاد اين بود که ... تفسيرِ بسيار مخدوش‌شده‌اي از ايده‌يِ من
،داشت در برنامه‌هايِ جنگِ ستارگان بکار برده ميشد .و اين مغزِ منو منفجر کرد
و همين وادارم کرد تا کُلِ حرفه‌يِ خودم رو .موردِ ارزيابيِ مجدد قرار بدم
،به هر حال ... اگه بخوام خلاصه کُنم
،درست وسطِ اون وقايعِ ديگه‌اي که در جريان بودن .من به همين راحتي بلند شدم و کارم رو ترک کردم
ممکنه بپرسم اون وقايعِ ديگه چي بودن؟
به گمونم تجربياتي نه چندان .متفاوت از تجربياتِ خودِ شما
،پس «بوستون» رو ترک کردم .و عاقبت به اينجا اومدم
يه روز همينطوري از پاريس به اينجا اومدم .و اين مکان منو حسابي گرفت
و شروع کردم .باز هم به اينجا برگردم
هفته‌هايي بود که باد و طوفان ... توريست‌ها رو از اينجا فراري ميداد
و بعد اين مکان .کاملاً در تصرفِ خودم در ميومد
کم‌کم شروع به مشاهده‌يِ اين موضوع کردم ... که چقدر دانشِ تخصصيِ من از فيزيکِ ذراتِ بنياديِ اتم
به طرزِ استنباطم از .جهان در کُليتش وابسته‌ست
نمي‌دونم، اما فکر مي‌کُنم بعد از سپري کردنِ وقتم در اينجا .باز هم چيزي برايِ گفتن خواهم داشت
هنوز نمي‌دونم آيا چيزي که خواهم گفت .در يک کُلِ منسجم و يکپارچه، جا ميشه يا نه
اما اين همون چيزيه که موقعِ ... پياده‌روي‌هايِ صبحگاهيم بهش فکر مي‌کُنم
،پياده‌روي‌اي که امروز، بنا به هر دليل .منو پيشِ شما دو نفر آورد
،ببينيد، من هر روز صبح ... در امتدادِ جزيره قدم مي‌زنم، بدونِ اينکه
،به شرايطِ آب و هوايي توجهي داشته باشم .و سعي مي‌کُنم زبانِ متفاوتش رو بفهمم
."سنگ‌ها سخن مي‌گويند، ليک من خاموشم"
.يه چيزي تويِ همين مايه‌ها، بله اين بخشي از يک شعره، نيست؟
خُب شايد. نمي‌دونم. تا حالا شده که چيزي از افکارتون رو به رويِ کاغذ بيارين؟
.اوه، بله، هميشه
دوست داشتم يادداشت‌هام رو در يک کتاب ... بصورتِ يکپارچه مي‌آوردم و اسمش رو مي‌ذاشتم
،«تفکرِ بوم‌شناختي» .«به عنوانِ مقابله با «تفکرِ کارتزين
کارتزين»؟»
آره، «دکارت» اسمِ خودش رو به زبانِ لاتين مي‌نوشت، و اسمش .به زبانِ لاتين ميشد «کارتزيوس»، و «کارتزين» از همينجا مياد
: واقعاً؟ من فکر مي‌کردم معنيش ميشه .نقشه مانند، مانندِ يک نقشه
.اشتباه گرفتي a la carte پس حتماً معنيش رو با - .آره، همينه : مانندِ يک منو -
: پس در اينصورت اسمش بايد ميشد !«منوزين»
دوست داشتم اين طرزِ تفکرِ بوم‌شناختي رو به عنوانِ .شيوه‌يِ نويني برايِ مشاهده‌يِ امور ارائه مي‌دادم
تا به ما کمک کُنه بر اين .بحرانِ استنباط فائق بياييم
ببينيد، چيزي که من در اينجا کشف کردم ... اينه که تفکر کردن به شيوه‌يِ بوم‌شناختي
به سادگي به همه چيز .معنايِ بيشتري مي‌بخشه
حتي به من قدرتِ درکِ بسيار عميق‌تري از .واقعيت مي‌بخشه. و به من نيرو مي‌بخشه
: يعني همون دانش، قدرت است؟
بله، اما منظورم قدرت بخشيدن .در معنايِ شخصي‌ست
نه اون اشتياقِ کهنِ مردانه .برايِ کسبِ قدرت بر ديگران
باز هم همون قلمرويِ شرارتِ «دکارتي»؟
.دکارت» رويايي داشت»
.اما در واقع اين «اسحاق نيوتن» بود که اون رويا رو متحقق کرد اسحاق نيوتن : فيزيک‌دان، رياضي‌دان، ستاره‌شناس] [و فيلسوفِ بزرگِ بريتانياييِ قرونِ هفدهم و هجدهم
،چون اونو به تئوريِ علمي .به قدرت تبديل کرد
"!خداوند ما را از بينشِ تک‌بعدي و نيز خوابِ نيوتن حفظ کناد" .«ويليام بليک» [شاعر و نقاشِ بريتانياييِ قرونِ هجدهم و نوزدهم ]
.خيلي تحتِ تأثير قرار گرفتم - .خُب شما دو نفر چيزهايِ مشترکِ زيادي با هم دارين - .صحبت‌هاتون با هم مشترکه
بليک» 200 سال پيش چيزي رو به زبانِ شعر مي‌نوشت» .که شما امروز داري به زبانِ نثر ميگي
،او از «نيوتن» متنفر بود .از بينشِ تک‌بعدي متنفر بود
و تمامِ عمرش رو وقفِ خلقِ نوعي از هنر کرد .که بينشِ تک‌بعدي رو انکار مي‌کُنه
،هر چند البته، البته مردمانِ اين دوره .فکر مي‌کُنن او يه آدمِ بي‌خود بود
در حالي که «نيوتن» رو .تقريباً مثلِ يک خدا تکريم مي‌کُنن
با تنزل دادنِ تماميِ پديده‌هاي فيزيکي ... به حرکتِ ذراتِ ماده
،حرکتي که در اثرِ نيرويِ گرانش ايجاد ميشه ... نيوتن» قادر شد»
تأثيرِ عينيِ گرانش بر هر شيء رو .با معادلاتِ دقيقِ رياضي تشريح کُنه
: که ما بهش مي‌گيم .«قوانينِ حرکتِ «نيوتن
واقعاً دستاوردِ عظيمي بوده .برايِ جهانِ علم در قرنِ هفدهم
منظورت تمامِ اون چرت و پرت‌هاييه که من ... سرِ کلاسِ‌شون خوابم مي‌بُرد؟! همون جذرِ دومِ
وترِ مثلثِ قائم‌الزاويه بخش بر !يه سر انگشت منيزيوم؟! و از اين چيزها؟
،خُب، در دستانِ اهلش ... يا بهتر بگم، در دستانِ اذهانِ بيدار
ظاهراً اين معادلات .به شکلي زيبا عمل مي‌کُنن
،«من مي‌تونم با استفاده از معادلاتِ «نيوتن ... کُلِ اين حرکتِ پرتابي رو
محاسبه و تحليل کُنم، از منحنيِ مسيرِ پرتابه گرفته .تا مواج شدنِ سطحِ آب
اين شاهکار چنان برايِ اون زمانه ... شکوهمند و تأثيرگذار بود
«که سيستمِ رياضيِ «نيوتن ... فوراً خودش رو به عنوانِ
،تئوريِ صحيحِ واقعيت پابرجا کرد .به عنوانِ قوانينِ غاييِ طبيعت
رويايي که «دکارت» از جهان ... به عنوانِ يک دستگاه کامل در سر داشت
.حالا ديگه يک حقيقتِ تثبيت شده بود
و سود و منفعت‌هايِ فوق‌العاده عظيمي .برايِ مردمان به همراه آورد
مردم حالا مي‌تونستن کارهايي بکُنن .که قبلاً هرگز قادر به انجامشون نبودن
،مقاومت در برابرش کاملاً غيرِ ممکن بود ... و البته، تمامِ اون تصوراتِ قديمي از جهان
،به عنوانِ يک ارگانيسمِ زنده .کنار زده شدن
خُب پس «نيوتن» چه مشکلي داره؟
.«کيت»
،اين دخترم «کيت»-ه .و اين هم دوستش «رومن»-ه
.کيت»، ايشون «توماس هريمن» هستن»
حالتون چطوره؟ - ... «و ايشون هم «جک -
.«جک ادواردز» - !اوه، آره! «جک ادواردز»! سلام -
نظرِ شما در موردِ اين بينشِ نوينِ بوم‌شناختيِ مادرتون چيه؟
!خوبه
کيت» از صحبت‌هايِ من در اين مورد» .مطلقاً حوصله‌اش سر ميره
.آره. خُب ... ما ديگه بايد بريم .از ملاقاتِ‌تون خوشوقتم
.موفق باشيد - .ما هم از ملاقاتِ شما خوشوقتيم -
.خوش بگذره - .فعلاً -
خُب پس دخترتون اينجا با شما زندگي مي‌کُنه؟
.نه، ترمِ اولِ دانشگاه‌ست .برايِ تعطيلات اينجا اومده
ولي در حالِ حاضر، بله، فکر مي‌کُنم از زندگي کردن .پيشِ من در اينجا مطلقاً حوصله‌اش سر رفته
.متوجه هستم .آخه خودم هم دو تا بچه دارم
.آره، من هم داشتم .منظورم اينه که يکي دارم
... مي‌دونيد، اصلاً تصادفي نبوده که «ترنر» نور رو نقاشي کرد [ويليام ترنر : نقاشِ بزرگِ بريتانياييِ قرونِ هجدهم و نوزدهم]
و وقتي اين کارو کرد، نور کاملاً تبديل به .موضوعِ الهام‌بخشِ نقاشانِ امپرسيونيست شد
ماهيتِ نور تبديل به .وسواسِ ذهنيِ فيزيکدان‌ها هم شد
ولي مي‌دونيد، هيچکدوم از اونها نتونست چگونگيِ .برخوردِ نورِ خورشيد با زمين رو به تصوير بکشه
چرا؟ مگه ماهيتِ نور چيه؟
برايِ درکِ ماهيتِ نور، بايد فهميد .ماده از چه چيزي ساخته شده
من فکر مي‌کردم !از اتم ساخته شده
اتم چيه؟ «نيوتن» فکر مي‌کرد .که اتم، ذراتِ کوچک و صلب-ه
اما وقتي دانشمندان برايِ اولين بار، اتم‌ها رو .تحتِ معاينه قرار دادن، اين چيزي نبود که مشاهده کردن
،چيزي که مشاهده کردن .کاملاً غيرِمنتظره و شوکه‌کُننده بود
منظورتون وقتيه که کشف کردن اتم‌ها ... از ذراتِ حتي کوچک‌تر ساخته شدن
از يک هسته و الکترون‌هايي که به دورش مي‌چرخن؟
نه فقط اين. اونها داشتن در قلمرويي نسبتاً پهناور .از فضايِ تُهي حرکت مي‌کردن
.و همين بود که دانشمندان رو شوکه کرد .اساساً اتم‌ها از فضايِ تُهي تشکيل شده‌ان
اين يعني چي : قلمرويي پهناور از فضايِ تُهي؟ .اتم‌ها که ريز هستن
بله، ريز هستن، و همين اون چيزيه که .به تصوير کشيدنش اينقدر دشواره
ببينيد، اندازه‌يِ اتم‌ها به قدري از ... فهمِ معمولِ ما از مقياس و تناسب به دوره
که بي‌نهايت دشواره ... اندازه‌ها و فواصلِ نسبيِ ذراتِ‌شون رو
.پيشِ خودمون مجسم کُنيم
،از خودتون بپرسيد در يک پرتقال چقدر اتم وجود داره؟
خُب برايِ پاسخ به اين پرسش، شما مجبور خواهيد بود ... پرتقال رو تا اندازه‌اي باد کُنيد
.که بتونيد عملاً اتم‌ها رو ببينيد
شما مجبور خواهيد بود پرتقال رو اونقدر باد کُنيد .تا به اندازه‌يِ زمين بشه
،و اونوقت اتم‌هايِ درونش .به اندازه‌يِ گيلاس خواهند بود
،بي‌شمار گيلاس که درونِ پرتقالي به اندازه‌يِ زمين .تنگِ همديگه چپيده شدن
!واي، چه تصويري !جدي ميگم
الان داشتم پيشِ خودم سعي مي‌کردم اون پرتقالِ اندازه‌يِ زمين شده رو !دوباره برگردونم به اندازه‌يِ يه پرتقالِ واقعي
آخه تصورِ اون همه گيلاسي که همينطور اطرافم !مثلِ فرفره مي‌چرخن، سرم رو گيج مي‌بره
و همچون ارتفاعي خطرناک‌تر از اونه !که آدم دچارِ سرگيجه بشه
ولي باشه، شما گفتي که اون اتم ... به اندازه‌يِ يک گيلاسه و در اون گيلاس-اتم
.کُلي از اين فضاهايِ تُهي وجود داره ولي پس هسته چي ميشه؟
هسته هم بايد باشه ديگه، درسته؟ بزرگيِ اون چقدره؟
.پاسخ اينه که هسته نامرئيه
اگر ما اتم رو به اندازه‌يِ ... يک توپِ فوتبال باد کُنيم
.هسته همچنان نامرئي خواهد بود
اگر ما اتم رو به اندازه‌يِ ... يک گوي باد کُنيم
،يک گوي که تويِ اين فضا جا بشه .باز هم هسته همچنان نامرئي خواهد بود
!نظرتون درباره‌يِ باد کردنش به اندازه‌يِ اين جزيره چيه؟ !يا به اندازه‌يِ همين تخته‌سنگ‌هايي که روش ايستاديم؟
.باشه
ما اتم يا گيلاس رو به اندازه‌يِ ... اين جزيره باد مي‌کُنيم
خيله خُب، و بعد هسته به اندازه‌يِ يک .قلوه‌سنگِ کوچيک خواهد بود، چيزي شبيه به اين
و الکترون‌ها هم هنوز، حتي بسيار .کوچکتر از اين خواهند بود
،و ما مجبور ميشيم دنبالِ‌شون بگرديم ... از اينجا تا تمامِ اون سمت رو
.تا لبه‌يِ جزيره
و تمامِ فضايِ فيمابين .تُهي مي‌بود
!واي، شگفت‌انگيزه - !خيلي عجيب‌غريبه -
حتي از شعر هم !عجيب‌غريب‌تره
پس چيزي که شما دارين ميگين اينه که ... اگه اينجا يک گوي وجود داشت
به اندازه‌يِ کافي بزرگ ... که تمامِ اين جزيره درونش جا بشه
عملاً متشکل از فقط يک قلوه‌سنگ و چند دانه ماسه بود؟
و تمامِ چيزي که اين گويِ عظيم در خودش داشت همين‌ها بود؟
به بيانِ ديگه، هيچي؟ و کاملاً تُهي بود؟
،ولي اگه اين تخته‌سنگ از چنين گوي‌هايي تشکيل شده پس اونوقت چه چيزي اونو اينقدر صلب مي‌کُنه؟
پس چرا من نمي‌تونم دستم رو از وسطش عبور بدم؟
چرا تو از وسطش رد نميشي و سقوط نمي‌کُني؟ - اصلاً چرا از وسطِ همه چيز رد نمي‌شيم و سقوط نمي‌کُنيم؟ -
چيزي که مي‌گين يک پرسشِ بديهيه .که فيزيکدان‌ها مجبور شدن جويايِ پاسخش بشن
حالا به ياد بياريد که تمامِ مفاهيمِ نيوتوني ... بر پايه‌يِ چيزهايي قرار داشتن
که مي‌تونستن عملاً مشاهده بشن ،يا حداقل تصوير‌سازي بشن
اما چيزي که حالا در اين جهانِ ... عجيب و نامنتظر کشف شده بود
مفاهيمي بودن که ديگه نميشد .اونها رو تصوير‌سازي کرد
و وقتيکه دانشمندان به مبارزه با ... اين پديده‌يِ بي‌معنيِ فيزيکِ اتمي
ادامه دادن، مجبور شدن ... پيشِ خودشون تصديق کُنن
،که هيچ زباني برايِ ارائه‌اش ندارن ... نه حتي يک شيوه‌يِ تفکر
به منظورِ توصيفِ .کشفياتِ جديدشون
پس مجبور شدن با شيوه‌هايي .بکُلي تازه بيانديشن
شيوه‌هايي متناسب با .اين مفاهيمِ نوينِ راديکال
،برايِ فهميدنِ اينکه چرا ماده اينقدر صلب-ه ... مجبور شدن تصوراتِ مرسوم و سنتي رو به پرسش بکشن
،يعني تصورِ وجودِ خودِ ماده رو ... و پس از ساليانِ بسيار ناکامي و شکست
،مجبور شدن بپذيرن که ماده ... با قطعيت و در مکان‌هايِ معين
وجود نداره، بلکه ترجيحاً .تمايل به وجود داشتن نشون ميده
!تمايل؟ !اين زهرِ ماري ديگه چه معني ميده؟
حالا بذاريد فرض کُنيم که مي‌خوايم ... يک الکترون رو مشاهده کُنيم، از اونجا
،خُب ما نمي‌تونيم بگيم که اون در يک جايِ معين قرار داره ... بلکه ترجيحاً فقط مي‌تونيم بگيم
،که اون بيشتر تمايل داره در اونجا باشه ... ترجيحاً اون جلو
،تا اون پُشت. يا بيشتر تمايل داره اينجا سمتِ چپ باشه .تا اون‌طرف سمتِ راست
البته در زبانِ علمي، ما عملاً ... درباره‌يِ تمايلات صحبت نمي‌کُنيم
.بلکه درباره‌يِ احتمالات صحبت مي‌کُنيم
،به نظرم خاطرم هست در مجلسِ سنا تصويبِ لايحه‌اي به رأي گذاشته شد ... که مقدارِ معتنابهي پول در اختيارِ چند فيزيکدان قرار ميداد
برايِ ساختِ نوعي ردياب که مي‌گفتن گويا براشون .مشخص مي‌کُنه الکترون‌ها دقيقاً در کجا هستن
!پس يعني سرِ ما رو کلاه گذاشته بودن؟ - .نه، به هيچ وجه -
چيزِ عجيب اينه که وقتي شما عملاً ... اندازه‌گيري رويِ الکترون رو شروع مي‌کُنيد
،در ابتدا، در يک مکانِ معين قرار داره ... اما مابينِ اندازه‌گيري‌ها نمي‌تونيد بگيد
،که اون الکترون در يک مکانِ معين قرار داره ... يا نمي‌تونيد بگيد از يک مسيرِ معين
به يک مکان يا هر جايِ ديگه .نقلِ مکان کرده
منظورتون اينه که يه جورايي فقط وقتي مي‌خوايد اندازه‌گيريش کُنيد، سر و کله‌اش پيدا ميشه؟
.آره
پس شبيه هنرپيشه‌هايِ بيکار شده يا نامزدهايِ !انتخاباتِ رياست‌جمهوري مثلِ «جک ادواردز»-ه
!نظرت چيه؟ !نظرت چيه؟
!گردن‌کلفتي مي‌کُني؟ - !آره -
.آخ، زانوهام درد گرفته
.خيله خُب، بذاريد اين قضيه رو روشن کُنيم
شما اندازه‌گيري رو شروع مي‌کُنيد و الکترون هم اونجاست و .سر و کله‌اش پيدا شده، يعني همونطور که «تام» گفت
اما مابينِ اندازه‌گيري‌ها ... نمي‌تونيد با اطمينان بگيد که اون
،در يک مکانِ معين قرار داره ... و حتي نمي‌تونيد بگيد که
از يک مسيرِ معين، به يک مکان .يا هر جايِ ديگه حرکت کرده
خُب پس چطور از اينجا تا اونجا ميره؟ بالاخره حرکت مي‌کُنه ديگه، مگه نه؟
.نه
منظورتون اينه که همونجا مي‌مونه؟ - .نه -
صبر کُنيد ببينم! آخرش الکترونه حرکت مي‌کُنه يا حرکت نمي‌کُنه؟
.خُب، نميشه چيزي گفت
حالا به گمونم کم‌کم داريد همون حسي رو پيدا مي‌کُنيد که فيزيکدان‌ها حس مي‌کُنن؟
پس مي‌بينيد که يک الکترون ،از مکاني به مکانِ ديگه حرکت نمي‌کُنه
و در يک مکان هم .باقي نمي‌مونه
الکترون خودش رو به عنوانِ الگوهايِ تصادفيِ .پخش شده در فضا آشکار مي‌کُنه
و شکلِ اين الگوهايِ تصادفي ،با زمان تغيير مي‌کُنه
چيزي که ممکنه بر حسبِ استنباطِ بشري .شبيه جنبش به نظر بياد
يعني داريد ميگيد که الکترون ... يک قلمرويِ گسترده رو تحتِ پوشش قرار ميده
،و بعد وقتي که اونو با سرنگِ اندازه‌گيري ... اندازه‌گيري مي‌کُنيد
تا حدِ يک نقطه‌يِ کوچيک فروپاشيده ميشه؟
.منظورمو گرفتين
،مي‌دونيد، تمامِ ذراتِ بنياديِ اتم ... الکترون‌ها، پروتون‌ها، نوترون‌ها
همين هستيِ غريبِ مابينِ بالقوه‌بودن و بالفعل‌بودن رو .از خودشون آشکار مي‌کُنن
،پس در سطحِ ذراتِ بنياديِ اتم .هيچ شيءِ صلبي وجود نداره
.نه، وجود نداره
خُب پس اگه هيچ شيءِ صلبي ... در سطحِ ذراتِ بنياديِ اتم وجود نداره
پس اين اشياءِ صلبي که در هر سطح وجود دارن، چطور پديد ميان؟
.چيزِ حيرت‌انگيز همينجاست
همين پرسشِ ساده، که چه چيزي ... اين تخته‌سنگ‌ها رو اينقدر صلب مي‌کُنه
از قدرتِ تخيلِ ما .فرسنگ‌ها فراتر ميره
منظورم اينه که من نمي‌تونم اينو .از طريقِ بيانِ تصويري براتون توضيح بدم
البته مي‌تونم چنين کاري رو ... بوسيله‌يِ معادلاتِ رياضي انجام بدم
.اما هيچگونه تشبيهي براش وجود نداره
چطور ميشه در جهاني زندگي کرد که غيرِ قابلِ تشبيهه؟
منظورم اينه که بالاخره مجبوري .واقعيت رو از طريقي استنباط کُني
.يعني مثلاً اين صلب-ه
.خيله خُب
بياييد يک اتم رو از بينِ اين ... سنگ‌هايِ گرانيت در نظر بگيريم
يک اتمِ سيليکون .به همراه 14 الکترونش
حالا بر حسبِ الگوهايِ تصادفي ... اين الکترون‌ها خودشون رو مثلِ پوسته
،به دورِ هسته چيدمان مي‌کُنن .و هر پوسته هم خودش حاويِ چندين الکترونه
حالا در درونِ پوسته‌ها، الکترون‌ها ... بطورِ همزمان در هر کجا وجود دارن
.اگه بتونيم چنين چيزي بگيم ... اما الگوهايِ تصادفي که به شکلِ پوسته هستن
بي‌نهايت پايدار بوده .و از شدتِ تراکم، به‌هم‌فشردنِ‌شون بسيار سخته
يعني ماده صلب-ه به خاطرِ اينکه به‌هم‌فشردنِ الگوهايِ تصادفي دشواره؟
!اينجوري‌هاست ديگه
پس من حق داشتم که سرِ کلاسِ فيزيکِ !آقايِ «گيدِس» مي‌خوابيدم
اون مدلي که با چوب و توپکِ ... بازيِ جورچين مي‌ساخت
اشتباه بود، درسته؟ - !درست، اشتباه -
،آره، اين تصويرسازيِ گندي-ه. ولي خُب .هيچکس نتونسته کاري بهتر از اين بکُنه
،اگر درهايِ استنباط سترده مي‌شدند" "... آنگاه همه چيز
".همانگونه که هست ظاهر مي‌گرديد، بي‌نهايت" .«ويليام بليک»
خُب «سونيا»، پس حيات فقط مُشتي .الگوهايِ تصادفيه که در اطراف مي‌چرخن
ولي الگوهايِ تصادفيِ چه چيزي؟ - .بر هم پيوستگي -
چي؟
خُب، چيزي که سعي دارم بگم ... اينه که اين تصادفات
،تصادفاتِ چيزها نيستن .بلکه تصادفاتِ بر هم پيوستگي‌ها هستن
مي‌بيني «جک»، اين چيزيه که !سعي داشت بهت بگه
ببينيد، ما تمايل داريم به اينکه ... فکر کُنيم ذراتِ بنياديِ اتم
نوعي توپ‌هايِ بيلياردِ کوچک .يا دانه‌هايِ کوچکِ ماسه هستن
،اما برايِ فيزيکدان‌ها .يک ذره هستيِ مستقلي نداره
يک ذره اساساً مجموعه‌اي از پيوندهاست ... که به سمتِ بيرون از خودش
بسط مي‌يابه تا با سايرِ چيزها .ارتباط برقرار کُنه
خُب اين سايرِ چيزها چي هستن؟ ميشه لطفاً بگيد؟
اونها بر هم پيوستگي‌هايي هستند ... با سايرِ چيزهايي که در عينِ حال مشخص شده
،خودشون هم بر هم پيوستگي هستند .و همينطور الي آخر و الي آخر
مي‌دونيد، ما در فيزيکِ اتمي هرگز .و به هيچ وجه، به هيچگونه نهايتي نمي‌رسيم
،ماهيتِ ذاتيِ ماده، نه در اشياء .بلکه در بر هم پيوستگي‌ها قرار مي‌گيره
،همه اين آکورد رو مي‌شناسن، اين «سوم‌آکورد»-ه .اساسي‌ترين چيز در هارمونيِ موسيقي
چون احساسي بسيار متمايز همراه خودش داره، نه؟
اما در عينِ حال، تک‌تکِ نُت‌ها .اصلاً چنين احساسي رو همراه خودشون ندارن
بنابراين، جوهرِ ذاتيِ اين آکورد ... قرار مي‌گيره در
.قرار مي‌گيره در ارتباطات
... و بعد ارتباط بينِ زمان و گام
.ملودي رو بوجود مياره - .ملودي رو بوجود مياره -
.ارتباطات، موسيقي رو بوجود مياره - .ارتباطات، ماده رو بوجود مياره -
.موسيقيِ افلاک - .همونطور که «کپلر» گفت - [يوهانس کپلر : ستاره‌شناسِ بزرگِ آلمانيِ قرونِ شانزدهم و هفدهم]
.و «شکسپير» پيش از اون - .و «فيثاغورث» پيش‌تر از اون - [ويليام شکسپير : نمايشنامه‌نويسِ بزرگِ بريتانياييِ قرونِ شانزدهم و هفدهم] [فيثاغورث : رياضيدانِ بزرگِ يونانِ باستان در حدودِ 500 سال پيش از ميلاد]
خُب، حالا بايد گفت که اين بينشِ مبتني بر ... عالمِ هستي‌اي چيدمان‌شده بر اساسِ هارمونيِ
،صداها و روابط .اصلاً کشفِ جديدي نيست
امروزه فيزيکدان‌ها به صراحت دارن ثابت مي‌کُنن ... که آنچه ما يک شيء مي‌ناميم
،يک اتم، يک مولکول، يک ذره .صرفاً يک تقريب-ه، يک تشبيه-ه
،چون در سطحِ ذراتِ بنيادي ... اشياء به مجموعه‌اي از
،بر هم پيوستگي‌ها فروپاشيده ميشن !مثلِ آکوردهايِ موسيقي. خيلي زيباست
آره، اما کران‌هايي هم وجود دارن، مگه نه؟
،منظورم اينه که .برايِ مثال، بينِ من و شما
ما دو بدنِ جدا از هم هستيم، نيستيم؟ اين که توهم نيست؟ هست؟
يعني دارين ميگين که عملاً ... يک ارتباطِ فيزيکي
،بينِ من و شما وجود داره ... و همينطور بينِ شما و ديوارِ پُشتِ سرتون
و يا بينِ هوا و اين نيمکت؟ - !بله -
،در سطحِ ذراتِ بنيادي ... يک تبادلِ دائميِ
ماده و انرژي وجود داره ... بينِ دستِ من و اين چوب
،بينِ اين چوب و هوا .و حتي بينِ شما و من
منظورم تبادلِ واقعيِ .فوتون‌ها و الکترون‌هاست
،دستِ آخر ... چه خوشمون بياد و چه نياد
ما همگي بخشي از يک .شبکه‌يِ لاينفکِ روابط هستيم
حالا تمامِ اين چيزها چطوري مي‌تونه نور رو توضيح بده؟ - !بله، بالاخره! نور -
،خُب نور به يک واسطه نياز نداره ... چون اگرچه نور
،بصورت امواج حرکت مي‌کُنه .اما بصورتِ ذرات هم حرکت مي‌کُنه
،يعني نور هم ذره‌ست و هم موج؟
،بله، اما ذراتِ نور ... که ما اونها رو فوتون مي‌ناميم
.از نوعِ بسيار خاصي هستن
،اونها برخلافِ ذراتِ ديگه .هرگز بي‌حرکت نمي‌شن
.هرگز سرعتِ‌شون بيشتر نمي‌شه .و هرگز سرعتِ‌شون کُند نمي‌شه
.اونها همواره با يک سرعتِ يکنواخت حرکت مي‌کُنن .با سرعتِ نور
،و امواجِ نور هم امواجِ معمولي نيستن .مثلِ امواجِ آب
اونها الگوهايِ تصادفيِ انتزاعي هستن ... که به شکلِ امواج
.حرکت مي‌کُنن - يعني الگوهايي از ارتباطات مثلِ سايرِ چيزها؟ -
.دقيقاً - !فهميدم -
!خُب راستش نفهميدم !ولي ... فهميدم
."روشنايي بشود" .تورات، سفرِ پيدايش، سوره‌يِ 1، آيه‌يِ 3] [.خدا فرمود : "روشنايي بشود". و روشنايي شد
و همچون نور، انواعِ فوق‌العاده متنوعي ... از ديگر ذراتِ پُرانرژي
،مثلاً اشعه‌هايِ کيهاني .زمين رو بمباران مي‌کُنن
و تمامِ اين ذرات ... با هوا تصادم کرده
،و ذراتِ بيشتري توليد مي‌کُنن ... با ذراتِ بيشتري بر هم کُنش مي‌کُنن
،و ذراتِ بيشتري توليد يا منهدم مي‌کُنن ... و ما در ميانه‌يِ اين
.رقصِ کيهانيِ آفرينش و انهدام قرار داريم .تمامِ ما، و تمامِ وقت
.«شيوا ناتاراج» - ببخشيد؟ -
،«شيوا ناتاراج» .الهه‌يِ رقصِ هندوها
،«هندوها عقيده دارن که رقصِ «شيوا ... عالمِ هستي رو برقرار نگه ميداره
.و اينکه رقصِ «شيوا»، خودِ عالمِ هستي‌ست ... جرياني پيوسته از انرژي
،که از ميانِ الگوهايِ متعددي عبور مي‌کُنه .الگوهايي که در همديگه حل ميشن
.اين فيزيکه - .نه، اين شعره -
!شگفت‌انگيزه !نه، جداً معرکه‌ست
.اما اميدوارم موجبِ آزارِ کسي نشه
حالا با اين چکار مي‌کُنين؟ اصلاً برايِ چيه؟
.فکر نکُنم بايد باهاش کاري کرد
،فقط بايد بهش فکر کرد .و فقط در موردش تعمق کرد
.بچه‌ها شما گرسنه نيستين؟ من که گرسنه‌مه .بياييد بريم يه چيزي بخوريم
چطور مي‌تونن اينجا همچين کاري بکُنن؟ منظورم اينه که اصلاً چطور مي‌تونن هر جايِ ديگه‌اي همچين کاري بکُنن؟
!تقصيرِ شماست - !چي؟ -
.خُب، باشه .تقصيرِ شما نيست
.تقصيرِ فيزيکدان‌هاست .اونها بودن که بمب رو ساختن
ولي شما نمي‌تونين بابتِ آشغال پرت کردن .بمب رو مقصر بدونين
چرا که نه؟ بمب‌ها کُلِ اين سياره رو .دورانداختني کردن
آشغال پرت کردن در واقع .بيانِ فقدانِ قدرته
مثلاً يارو ميگه : "هي، يه خُرده آت و آشغالِ بيشتر "مگه چه فرقي ايجاد مي‌کُنه؟
!همه چيز که به باد رفته" "!پس اينو هم بده بهش
.شايد حق با شماست
،مي‌دونيد، من 10 سال پيش .از هيروشيما ديدن کردم
،به موزه‌ها رفتم
و عکس‌هايِ اون ويرانگري رو .از نزديک ديدم
.به «پارکِ صلح» هم رفتم
،به تمامِ اون مجسمه‌هايِ يادبود نگاه کردم ... به يک مجسمه‌يِ مادر و نوزاد
به مجسمه‌يِ الهه‌اي ... پيچيده در دُرناهايِ کاغذي
.و به ناقوسِ بزرگِ صلح
و بعد پُشته‌اي در حدودِ 2 متر .که از چمن پوشيده شده بود رو ديدم
اون پُشته اصلاً هيچ نشانه‌گذاري .يا آذين‌بندي‌اي نداشت
،نه نمادِ چيزي بود .و نه يادبودِ چيزي
صرفاً حاويِ خاکسترِ .قربانيانِ بمبارانِ اتمي بود
تنها بقايايِ فعليِ اونچه که ... بر جا مونده بود از ده‌ها، يا شايد صدها
... و هزاران مرد و زن و کودک
کساني که صرفاً به دليلِ علم و دانشِ ما سوخته و خاکستر شدن؛
،بوسيله‌يِ تلألويي آني از نور ... که اونها رو سوزوند و محو کرد
و جهان رو تماماً .تغييرِ شکل داد
و همچنان که در برابرِ اون ... پُشته‌يِ خاکسترها ايستاده بودم
احساس کردم چهره به چهره هستم ... با قربانيانِ
.نمي‌تونم بگمش ... با قربانيانِ
،کارِ خودم به عنوانِ يک دانشمند .به عنوانِ يک فيزيکدان
.و گريه کردم
،وقتي بچه بودم ... تويِ طبقه‌يِ سوم با برادرم
رويِ تخت‌هامون دراز مي‌کِشيديم ... و درخششِ ناگهانيِ رعد و برق رو تماشا مي‌کرديم
"و برادرم مي‌گفت : "اين چيه؟
!و من مي‌گفتم : "خودشه، همين بزرگه‌ست "!الانه که همه‌مون بميريم
تو نمي‌توني خودت رو بابتِ ... «هيروشيما مسئول بدوني، «سونيا
اون هم فقط بخاطرِ اينکه .شغلت فيزيکه
.تو که بمب رو اختراع نکردي ... حتي اگر هم تو اختراعش کرده بودي
،يه نفرِ ديگه تصميم گرفت ازش استفاده کُنه .يه سياستمدار
... اوپنهايمر» گفت احساس مي‌کُنه دستش به خون آلوده‌ست» [رابرت اوپنهايمر : فيزيکدانِ آمريکايي و ملقب به پدرِ بمبِ اتم]
.چون خودش بمب رو اختراع کرده : اما جوابِ پرزيدنت «ترومن» اين بود
"اين يارو فکر کرده چه خريه؟"
اين من بودم که دستور دادم" ".اون لعنتي رو بندازن پايين
حتي «اوپنهايمر» رو هم .نبايد سرزنش کرد
،دانشمندان فقط قراره از چيزها سر دربيارن ... و سايرِ ما هم قراره که
سر دربياريم با اکتشافاتِ اونها .چکار کُنيم
.«ببخشيد، «سونيا .من فقط داشتم شوخي مي‌کردم
شايد آشغال پرت کردن در واقع بيشتر !بيانِ ضعفِ آموزشِ آدابِ توالت رفتن باشه، ها؟
نمي‌دونم والا! اصلاً شايد بهتر باشه .موضوع رو عوض کُنيم
،برايِ دانشمندان هيچگونه پاسخگويي وجود نداره ... نه به اون صورتي که
.برايِ سايرِ حرفه‌ها وجود داره
،چرا ماها هيچ تعهدي نداريم ... که مثلِ پزشک‌ها
دانشِ‌مون رو برايِ تخريب و نابودي بکار نبريم؟
ولي فکر نمي‌کُنم .به همين آسوني‌ها باشه
اوپنهايمر» مي‌گفت احساس مي‌کُنه» .دستش به خون آلوده‌ست
با اين حال، تأسفي که مي‌خورد .پس از اون حقيقتي بود که رُخ داد
من هميشه بخاطرِ دستگاه ليرز با .اشعه‌يِ ايکسِ خودم تأسف مي‌خورم
چون ببينيد، من مسئولِ نتايجي هستم .که اکتشافم به بار خواهد آورد
مي‌دونيد، ما هرگز تويِ دانشگاه ... درباره‌يِ مسئوليت‌پذيري هيچ صحبتي نمي‌کرديم
.در زمانِ من که اينطور نبود .ما هرگز در موردِ اخلاقيات هيچ بحثي نمي‌کرديم
هرگز به ما تفکر بر اساسِ .ارزش‌هايِ اخلاقي آموزش داده نشد
هيچکس به ما ... خردورزي و عقلانيتِ اون
قبايلِ سرخپوستِ آمريکايي رو القاء نکرد ... که موقعِ اتخاذِ تمامِ تصميماتِ مهمِ‌شون
حتي تا هفت نسلِ بعد رو هم .در ذهن داشتن
هرگز به ما آموزش داده نشد .اينطوري به آينده فکر کُنيم
به ما تويِ کلاس‌هايِ در بسته‌مون آموزش داده شد ... که داريم صرفاً کارِ علميِ محض میکُنيم
.برايِ جستجويِ حقيقتِ محض .جستجويِ شرافتمندانه‌يِ حقيقتِ محض
.«خُب، علم همينه ديگه، «سونيا .اينقدر به خودت سخت نگير
،نه، اين چيزيه که علم ممکن بود باشه .در حاليکه امروزه علمِ محض به ندرت وجود داره
ديگه اينطور نيست که يه دانشمند در آزمايشگاهش بشينه ... و به انتخابِ خودش بر رويِ چيزي کار کُنه
.که بيش از همه او رو مجذوب مي‌کُنه .علم پُر‌هزينه‌ست
،و «پنتاگون» که اکثرِ اين هزينه‌ها رو پرداخت مي‌کُنه .تصميم مي‌گيره که چه چيزي مجذوب‌کُننده‌ست [پنتاگون : مرکز و مقرِ فرماندهيِ وزارتِ دفاعِ ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا]
هزينه‌يِ 70 درصد از تمامِ کارهايِ علمي‌اي که امروزه .در ايالاتِ متحده صورت مي‌گيره، توسطِ نظاميان پرداخت ميشه
،ما دانشِ خودمون رو مي‌بخشيم ... بدونِ اينکه اصلاً به ارزش‌ها فکر کُنيم
بدونِ اينکه اصلاً فکر کُنيم .مسئوليتش با چه کسيه
.ولي خُب نظارت هم وجود داره
خودِ من در بعضي از اون کميته‌هايِ نظارت .انجامِ وظيفه کردم
علم‌گرايي، هر گونه باورِ استدلالي .نسبت به حقيقتِ علمه
.که امروز تبديل به يک مذهب شده
،هر چند مذهبِ درستي نيست .اما مذهبِ غالب هست
و البته، مردم هم که مي‌بينن ... فيزيکدان‌ها قادر به
،دستيابي به چه معجزاتي هستن ... مثلاً رفتن به فضايِ خارج از جو، شکافتِ اتم‌ها
،يا ساختنِ بمب‌ها ... گمان مي‌کُنن حالا که دانشمندان اينقدر قدرتمند هستن
پس بايد خيلي هم عاقل باشن، بنابراين ... ديگه کارِ دانشمندان رو به پرسش نمي‌کِشن
و مسئوليتِ خودشون رو ... دو دستي تحويلِ اين کساني ميدن
که به خيالِ‌شون .صاحبانِ اين قدرتِ دانش هستن
حتي مردم با وجودِ اينکه مي‌دونن ... دانشمندان درونِ سايه‌ها
،در حالِ انجامِ کارهايِ ترسناک هستن .فقط به اين اميد دارن که اونها جانبِ احتياط رو از دست ندن
و بعد دانشمندان هم مسئوليتِ خودشون رو ... دو دستي تحويلِ کساني ميدن
.که هزينه‌هاشون رو متقبل ميشن
و من خوب ميدونم چه اتفاقي ميفته وقتي که شما ... مسئوليتِ خودتون رو دو دستي تحويلِ کساني بدين
،که هزينه‌هاتون رو متقبل ميشن .درست مثلِ کاري که من با دستگاه ليزرم کردم
.اون کار، قلبم رو شکست
پس اگه شما بابتِ خطراتِ احتماليِ ... مهندسيِ ژنتيک نگران هستين
.بايد بريد و از يه دانشمند مشاوره بگيريد
چون اون تنها کسيه که .نگراني‌تون رو درک مي‌کُنه
و شما بايد حرفش رو ... تقريباً ملاکِ عمل هم قرار بديد
چون اغلب خودتون حتي نمي‌دونيد در اون خصوص .بايد راجع به چه پرسش‌هايي سوال کرد
علم بايد پرسش‌هايِ شما رو ... با آغوشِ باز پذيرا بشه، چون خودِ علم
بايد همه چيز رو .موردِ پرسش قرار بده
مي‌دوني، اون کميته‌هايِ نظارت، هر چند وقت يه بار ... جلساتِ رسيدگي تشکيل ميدن
.و عمومِ مردم هم برايِ اظهارِ نظر به اونجا دعوت ميشن .شايد تو هم بايد يه سري به اونجا بزني
به عقيده‌يِ من، شايد بتوني اونجا .يه جورايي مفيدِ فايده باشي
!همچنان داره در ميره !فقط «ترميناتور» مي‌تونه متوقفش کُنه [ترميناتور يا نابودگر : فيلمي آمريکايي محصولِ 1984]
بگيم صورتحساب رو بيارن؟
.من حساب مي‌کُنم - .اوه، نه، نه، نه -
،سالِ 1968، شيکاگو .همايشِ حزبِ دموکرات
پليس‌ها دارن آماده‌يِ حمله ... به تظاهرکُننده‌ها ميشن
و من کنارِ يارويي ايستادم که تا حالا هيچوقت ... تويِ عمرم نديدمش، و بهش ميگم
: خُب، من ديگه دارم ميرم به منزل." و اون ميگه" ".نرو به منزل، برو به سياست"
و من هم عينهو يه احمق .به حرفش گوش دادم
اون يارو همين «جک» بود، که امروز ... يه دموکراتِ محافظه‌کاره
!حالا اين چه کوفتيه، معلوم نيست
،من اون موقع برايِ يه نماينده کار مي‌کردم .حتي جزءِ تظاهرکُننده‌ها هم نبودم
.فقط داشتم سعي مي‌کردم خودم رو به تالارِ اصليِ عمارت برسونم .بعد پليس‌ها به جمعيت حمله کردن
،به همه‌مون گازِ اشک‌آور شليک کردن، بينيِ من شکست .و شب رو در زندانِ «مِيِر دِيلي» سپري کرديم
به سرِ تمامِ اون آدم‌ها چي اومد؟
.اکثرشون رو «جسي جکسون» بيرون آورد. مابقي هم آب خنک خوردن [جسي جکسون : فعالِ حقوقِ بشر و سياستمدارِ سياهپوستِ آمريکايي]
.«منظورم از جنبه‌يِ سياسيه، «جک .درس و مشق ديگه تموم شده
منظورم از جنبه‌يِ شخصيه. حالا چي به سرشون اومده؟ کجا زندگي مي‌کُنن؟ چه کاره هستن؟
.از جنبه‌يِ شخصيش رو نمي‌دونم
.اما از جنبه‌يِ سياسي، «حزبِ سبز» جذبِ‌شون کرد، حداقل در اروپا حزبِ سبز : حزبي سياسي در کشورهايِ مختلف با ديدگاهي مبتني بر] [محيط‌زيست‌گرايي، پرهيز از خشونت، عدالتِ اجتماعي و دموکراسي
،فعالانِ صلح، طرفدارانِ حفاظت از محيطِ زيست ... فمينيست‌ها، دانشجويانِ چپگرا
.حزبِ سبز» همه‌شون رو جذب کرد»
ولي واقعاً چي به سرشون اومد؟
من معتقدم که همين ثابت مي‌کُنه ... تفکرِ بوم‌شناختي داره قوي‌تر و قوي‌تر ميشه
،مردمي که جريانِ امور رو در کُليتش مي‌بينن ... و کساني که متوجه تماميِ اين پرسش‌ها هستن
.دارن به همديگه همبسته ميشن
!خانم برگشتن - و «گورباچف» چي؟ - ميخائيل گورباچف : واپسين رهبرِ اتحادِ جماهيرِ شوروي که با] دکترينِ توأمانِ اصلاحاتِ اقتصادي و فضايِ بازِ سياسي نقشِ مهمي در پايان دادن به سلطه‌يِ کمونيسم در اروپايِ شرقي [.و اتحادِ جماهيرِ شورويِ سابق و پايان گرفتنِ جنگِ سرد داشت
گورباچف»؟ مگه تويِ» !تظاهراتِ شيکاگو حضور داشت؟
مامان. فکر کردم .با اون آقاها هستي
.«هستم. اونها همين بيرونن. سلام «رومن - .روز بخير، خانم -
.ما داريم ميريم کنارِ ساحل .اومدم کفش‌هام رو عوض کُنم
مشکل چيه؟ - .هيچي -
من کارِ اشتباهي کردم؟ - ... نه، فقط -
فقط من نمي‌تونم تحمل کُنم که تو مدام درباره‌يِ اين ... صحبت کُني که کجايِ کارِ دنيا اشکال داره
.و يا اينکه بينشِ نوينِ-ت از واقعيت چيه ... چون ... چون وقتي اينها رو مي‌شنوم
مي‌بينم که تو داري راجع به .مشکلاتِ خودت صحبت مي‌کُني
.راجع به اينکه چطور خودت احساسِ عدمِ ارتباط مي‌کُني .منظورم اينه که تو حتي نمي‌توني با من رابطه برقرار کُني
اين دفعه همراهمون مياين؟ - .آره. بيا. «کيت»، خواهش مي‌کُنم -
اشکال نداره اگه من برم؟ - .نه -
.مامان، من از «جک» خوشم مياد. باهاش طبيعي باش .تا سر حدِ مرگ حوصله‌اش رو سر نبر
.ولي «کيت»، اون يه مردِ متأهله - .شايد اينجوري بتونه به صلاحت باشه -
«در سالِ 1968، «ريچارد نيکسون .رأيِ جوانان رو بدست آورد
.در سالِ 1980 و 1984، «رونالد ريگان» هم همين کارو کرد [رونالد ريگان : چهلمين رئيس جمهورِ ايالاتِ متحده‌يِ آمريکا]
اکثريتِ آمريکايي‌ها .بسيار محافظه‌کار هستن
مي‌دونيد، من فکر مي‌کُنم که ما با يک ... فرايندِ تاريخيِ آنچنان عميق سر و کار داريم
که حتي آمريکايي‌ها هم ديگه قادر نخواهند بود .در برابرش مقاومت کُنن
،وقتي به علوم و دانش‌ها نگاه مي‌کُنم ... مي‌بينم که همين الگو داره در همه جا پديدار ميشه
،همين مفاهيمِ کُل‌نگريستن ... همين طرزِ تفکر بر اساسِ فرايندها
.در عوضِ تفکر بر اساسِ ساختارها ... و اين اتفاق داره در آمريکا هم رُخ ميده، چون وقتي
،چيزي از علوم و دانش‌ها تأثير بگيره .به همه جا بسط مي‌يابه
.همواره همينطوره .چه خوشِ‌مون بياد و چه نياد
.خوشحالم که مي‌شنوم داري اينو ميگي
آخه فکر کردم آمريکا رو !مستثنا مي‌کُني
اون چش شده؟
.احتمالاً رنگ‌ها مسحورش کردن
اون يه شاعره. پس مجوزِ اينو داره !که دمدمي مزاج باشه
،شعر حتي مي‌تونه اونو فرسنگ‌ها از منزلش دور کُنه .ولي آزاد نگهش ميداره
گاهي اوقات فکر مي‌کُنم اون مي‌تونه ... افکارش رو عوض کُنه، و همينطور ديدگاهش رو
،راجع به هر چيز .در هر زمان که بخواد
،وقتي با کسي مثلِ شما ملاقات مي‌کُنه ... که نگاهي بکُلي تازه نسبت به همه چيز داره
کاملاً آزاده که باهاش .همراه و همصدا بشه
اصلاً شايد هم شما موفق شدين واقعاً نظراتش رو .تغيير بدين و با خودتون هم‌عقيده‌اش کُنين
مي‌تونين اطمينان داشته باشين که به زودي ... اين ايده‌هايِ جديد رو بصورتِ يک نمايشنامه
يا يک شعر درمياره و مردم هم بخاطرِ .انعطاف‌پذيريش تحسينش خواهند کرد
و شما ... شما ... بخاطرِ کساني که قراره .بهتون رأي بدن، احساسِ قيد و بند مي‌کُنيد
.آره، يه جورايي
اونها مي‌خوان من يه دموکراتِ ... محافظه‌کارِ خوب باشم
.يعني همون کسي که بخاطرش رأي دادن .و اساساً من جز اين هم نيستم
.به هر حال، قراره که من نماينده‌يِ اونها باشم .هيچ چيز به خودِ من بستگي نداره
قرار بر اينه که خواست و اراده‌يِ مردم ... خطِ مشي و حکومت رو تعيين کُنه
و حکومت بايد راه‌کارهايي پيدا کُنه برايِ فراهم کردنِ .بهترين راه رسوندنِ افراد به چيزي که مي‌خوان
.البته در حالِ حاضر همه چيز به گند کشيده شده .مسائل بسيار پيچيده هستن
هر مشکلي با مشکلاتِ ديگه .بسيار در هم تنيده شده
برايِ مردم دشواره که حتي شروع به .فکر کردن راجع بهشون بکُنن
اما با اين حال، فکر مي‌کُنم که ... توماس جفرسون» درست به اندازه‌يِ»
.اسحاق نيوتن» يک متفکرِ بزرگ بود»
شک دارم شکلِ حکومتي ... بهتر از اين چيزي که او بنيان گذاشت
در هيچ کجايِ طولِ تاريخ ،وجود داشته
،و البته واردِ سياست شدن .چيزي نيست که مايه‌يِ شرمندگي باشه
برايِ من، اين هنوز بزرگترين .چالشي‌ست که وجود داره
اما امور بصورتِ روزانه .سريع‌تر و سريع‌تر در حالِ تغيير هستن
تا همين چند سال پيش، اثرِ گلخانه‌اي ... فقط در حدِ يک نظريه بود
و حالا ... ديگه اصلاً نمي‌تونيم .جلوش رو بگيريم
ولي «سونيا»، پرسش اينجاست که آيا ايده‌هايِ تو مي‌تونه اونو تغيير بده؟
آيا خيلي از اون چيزهايي که ما ... درباره‌شون صحبت کرديم، قبلاً برايِ
تمامِ مصوباتِ قانونيِ مربوط به محيطِ زيست موردِ بحث قرار نگرفتن و بهشون اذعان نشده؟
.مثلاً قانونِ آبِ پاک در سالِ 1972، قانونِ هوايِ پاک در سالِ 1977 .يعني همين 12-14 سالِ پيش
اونوقت ما هنوز داريم .رو به قهقرا ميريم
پس آيا ايده‌هايِ تو مي‌تونه اين پيشرفت‌ها رو تسريع کُنه؟
منظورم اينه که اگه قصد داشته باشي ... منتظر بموني تا اکثرِ مردم
،آماده بشن تا پا به پايِ تو بيان ... اونوقت قبل از اينکه تو حرکت کُني
... که البته کاريه که مجبوري بکُني
مطمئنم که تو در اعماقِ قلبت ... به شکلِ رازدارانه عاشقِ ديکتاتورها نيستي
اما آيا به موردِ اجرا گذاشتنِ ايده‌هايي جامع مثلِ ايده‌هايِ تو، نوعي رژيمِ توتاليتر طلب نمي‌کُنه؟
وگرنه اصلاً چطور ميشه تمامِ اين ايده‌ها رو به زبانِ سياست برگردوند؟
آيا اين فقط قراره بهترين مکالمه‌اي باشه ... که من در طولِ ماه‌ها داشتم، يا اينکه علاوه بر اون
قراره شانسي هم در اختيارم بذاره تا در انتخاباتِ .رياست جمهوري برنده بشم؟ اين چيزيه که مي‌خوام بدونم
مي‌بينيد، شما هنوز هم .از من يک برنامه مي‌خواين
من دارم سعي مي‌کُنم که شما .به درک و بينشي برسيد
اما شما فقط دنبالِ .يه لقمه‌يِ حاضر و آماده هستين
.من يه آدمِ اهلِ عملم .چون اهلِ «ميزوري» هستم
.ولي من فکر کردم شما اهلِ سواحلِ شرقي هستين - .ما اونجا يه اصطلاح داريم که معنيش ميشه : نشونم بده -
،سياست‌بازي کردن .کارِ شما اينه
من بطورِ قاطع معتقدم تا مادامي که شما ... همچنان به نگاه کردنِ امور
از پُشتِ اون لنزِ کهنه‌يِ ... پدرسالارانه-کارتزين-نيوتوني ادامه بديد
مشاهده‌يِ واقعيتِ جهان رو .از دست خواهيد داد
،شما، من، همه‌يِ ما ... به بينشي نوين از جهان نياز داريم
و به علم و دانشي جامع‌تر و فراگيرتر .که ازمون پشتيباني کُنه
در حالِ حاضر، تئوريِ جديدي در حالِ ظهوره ... که تمامِ اين مفاهيمِ بوم‌شناختي
که راجع بهش صحبت کرديم رو .در يک چارچوبِ منسجم و علمي جا ميده
،ما بهش مي‌گيم : تئوريِ سيستم‌ها .تئوريِ سيستم‌هايِ زنده
سيستم‌هايِ زنده؟
،تماميِ ارگانيسم‌هايِ زنده .از جمله سيستم‌هايِ اجتماعي و اکوسيستم‌ها
مي‌دونيد، اين تئوري به ما کمک مي‌کُنه ... قدرتِ درکِ بسيار عميق‌تري کسب کُنيم
از علومي که با حيات .سر و کار دارن
،آيا تمامش همين ايده‌هايِ شماست يا اينکه از ايده‌هايِ سايرِ مردم هم سهمي داره؟
،منظورم اينه که آيا هيچکدوم از سايرِ علوم هم هر چي مي‌خواد باشن، درش اعمال شدن؟
!يعني اينقدر من آدمِ خود رأيي هستم؟ .اشکال نداره، جنابِ سناتور
،اين علمِ واقعيه ... و بسياري از دانشمندان
،«از جمله چند تن از برندگانِ «نوبل ... بر رويِ اين ايده‌ها در حالِ کار کردن هستن
،«پريگوژين»، «بِيتسون»، «ماتورانا» .اگه بخوام فقط به اسمِ چند نفر اشاره کُنم
.بله، اين علمه .اما از يک نوعِ جديد
در عوضِ متمرکز شدن بر رويِ ... قطعاتِ بنيانيِ يک ساختار
نگرشِ سيستم‌ها بر اصولِ .يک سامانه متمرکز ميشه
،و در عوضِ تکه‌تکه کردنِ امور ... يک سيستمِ زنده رو
.در کُليتش مشاهده مي‌کُنه
چطور ميشه در اين شيوه‌يِ کُل‌نگر به امور بطورِ سودبخش فکر کرد؟
،ميشه روشون تعمق کرد، ميشه بهشون نگاه کرد .همونطور که «توماس» هم مي‌گفت
،اما اگه بخواين کاري صورت بدين ... اگه بخواين از طريقِ تعريف کردنِ يک موردِ بخصوص
بهش دقيق بشين، آيا مجبور نيستين همه چيز رو از هم باز و تجزيه کُنين؟
چطور مي‌تونين در موردِ يک درخت ... بطورِ سودبخش صحبت کُنين
،بدونِ صحبت از ريشه‌هاش برگ‌هاش و يا پوستِ تنه‌اش؟
خُب من مي‌تونم. بدونِ حتي اسم بردن .از بخش‌هايي که اشاره کردين
«يک پيرويِ مکتبِ «کارتزين ... به درخت نگاه مي‌کُنه و ذهناً
،اونو بصورتِ تکه‌تکه در نظر مي‌گيره ... ولي بعد هيچوقت
ماهيتِ درخت رو .واقعاً درک نمي‌کُنه
يک پيرويِ تفکرِ سيستم‌ها ... به درخت نگاه مي‌کُنه
،و تبادلاتِ موسمي رو مي‌بينه .بينِ درخت و زمين، زمين و آسمان
،چرخه‌يِ ساليانه‌اي رو مي‌بينه ... که براستي نفسِ عظيمي‌ست
،که زمين به درونِ جنگل‌هاش فرو ميده .تا برايِ ما اکسيژن فراهم کُنه
،نفسي زندگي‌بخش، که زمين رو با آسمان پيوند ميده .و ما رو با عالمِ هستي
يک پيرويِ تفکرِ سيستم‌ها به درخت نگاه مي‌کُنه ... و حياتِ درخت رو
صرفاً در ارتباط با .حياتِ کُلِ جنگل مي‌بينه
و درخت رو همچون سکونت‌گاه پرندگان .و منزلگاه حشرات مي‌بينه
اما اگه شما به درخت نگاه کُنيد و سعي کُنيد ... اونو به عنوانِ چيزي جداگانه ادراک کُنيد
اونوقت از ميليون‌ها ميوه‌اي که داره ... در طولِ مدت زمانِ عمرش توليد مي‌کُنه
گيج و سر در گم خواهيد شد، چون از اون ميوه‌ها .تنها يک يا دو درخت سبز خواهد شد
پس اگه به درخت نگاه کُنيد ... و اونو به عنوانِ عضوي از
،يک سيستمِ زنده‌يِ بزرگ‌تر ببينيد ... وفورِ ميوه‌ها دارايِ معنا خواهد بود
چون صدها و صدها ... حيوان و پرنده‌يِ جنگل
.بخاطرِ وجودِ اونهاست که به بقاء ادامه ميدن .وابستگيِ متقابل
و ضمناً درخت هم نمي‌تونه .خودش به تنهايي زنده بمونه
،چون برايِ بيرون کشيدنِ آب از دلِ زمين ... نياز به قارچي داره
.که در نوکِ هر ريشه رُشد مي‌کُنه ... خودِ قارچ برايِ زنده موندن
،نياز به ريشه داره .و ريشه هم نياز به قارچ داره
،اگر يکي‌شون بميره .بقيه هم مي‌ميرن
و در جهانِ ما، ميليون‌ها رابطه‌يِ ... اين شکلي وجود داره
که هر کدوم برايِ حياتِ‌شون .به ديگري وابسته هستن
تئوريِ سيستم‌ها بر اين ... شبکه‌يِ روابط، به عنوانِ
جوهرِ تماميِ چيزهايِ زنده .اذعان داره
صرفاً اشخاصِ بي‌اطلاع، چنين انگاشتي رو ... ساده‌لوحانه يا رومانتيک خواهند ناميد
چون اين وابستگي‌اي که ما همه .درش سهيم هستيم، يک حقيقتِ علميه
شبکه‌اي از روابط؟
،بله، اما اين بار .اين شبکه‌يِ خودِ حياته
تئوريِ سيستم‌هايِ زنده ... عملاً برايِ شما يک طرحِ کُلي
: از پاسخ به اون پرسشِ ابدي فراهم مي‌کُنه حيات چيست؟
!خيله خُب، «سونيا». بگو تا بشنويم حيات چيه؟
: خُب، به زبانِ سيستم، پاسخ مي‌تونه اين باشه .جوهرِ حيات، خود-ساماندهي است
!کجاش خنده‌داره؟ - !معرکه‌ست -
!حيات چيه، خانم؟ خود-ساماندهيه !يعني مي‌خوام بگم خيلي قشنگه
!خيلي، خيلي، خيلي، خيلي قشنگه
!خيلي قشنگه، خانم !خيلي، خيلي قشنگه
نمي‌دونم، ولي يه جورايي شبيه !آليس در سرزمينِ عجايب»-ه» «نامِ رُماني مشهور نوشته‌يِ «لوئيس کارول] [نويسنده‌يِ بريتانيايي منتشر به سالِ 1865
!شايد يه نفر اينجا داره به يه زبانِ ديگه صحبت مي‌کُنه؟ «جَبِرواکي»؟ «جَبِرواکي : نامِ شعري بي‌معني در رُمانِ «لوئيس کارول] که «آليس» قهرمانِ رُمان در کتابي پيدا مي‌کُند و از طريقِ [.قرار دادنِ آينه در برابرش موفق به رمزگشايي از آن مي‌گردد
: مي‌دونيد، مثلِ جمله‌ايه که يه بار «مرلين» به «آرتور شاه» گفته مرلين : مشهورترين جادوگر در اساطيرِ انگليسي] [.که در افسانه‌ها هم‌عصرِ «آرتور شاه» بوده ‌است
".بزمت را با انکارِ آنچه بر آن مي‌آيد، بي‌حرمت مساز"
!چه خوب گفته حيات چيه؟
!حيات، خود-ساماندهيه !خُب، اين جداً فوق‌العاده‌ست
.بله، هست .و معنايِ بخصوصي هم داره
،معنيش اينه که يک سيستمِ زنده ... خود-ابقاءگر، خود-تجديدگر
.و خود-تعالي‌گره - خود-ابقاءگر معنيش چيه؟ -
،خُب، معنيش اينه که يک سيستمِ زنده ... اگرچه به محيطش وابسته‌ست
.اما توسطِ اون محيط محدود نميشه
همين زمين‌هايِ زرد رنگ از چاودار .در اطرافِ اين جزيره رو در نظر بگيريد
،با اين همه باراني که اينجا مي‌باره ... اين زمين‌ها بايد در تمامِ طولِ سال سرسبز مي‌بودن
اما هر سال تابستان به رنگِ زرد درميان. چرا؟
خُب، اگه بخوايم از استعاره استفاده کُنيم، بايد گفت ... هر کدوم از اين گياهان به ياد دارن که اصليتِ‌شون
،به آب و هوايِ گرم و خشکِ جنوبِ آسيا برمي‌گرده .اونها به ياد دارن
و حتي يک آب و هوايِ بطورِ چشمگير متفاوت هم .نمي‌تونه عملکردِ ذاتي‌شون رو تغيير بده
!خود-ابقاءگري، خود-ساماندهي - .صحيح -
خود-تجديدگر چطور؟ اون معنيش چيه؟
خودِ ما رو در نظر بگيريد. ما هم مثلِ تمامِ ... ارگانيسم‌هايِ زنده، دائماً در حالِ اين هستيم
،که خودمون رو در چرخه‌هايِ متوالي جايگزين کُنيم .خيلي سريع‌تر از اونچه که بتونيد تصورش رو کُنيد
،برايِ مثال، لوزالمعده‌يِ شما ... آيا مي‌دونيد اکثرِ سلول‌هاش رو
در عرضِ 24 ساعتِ شبانه‌روز جايگزين مي‌کُنه؟
و اين يعني اينکه شما هر روز صبح ... با يک لوزالمعده‌يِ جديد از خواب بيدار ميشيد
و همينطور با يک .روکشِ داخليِ جديدِ معده
،و پوستِ شما ... آيا مي‌دونيد پوستِ شما
،به ميزانِ 100 هزار سلول در دقيقه در حالِ افتادنه؟
آيا مي‌دونيد اکثرِ خاکروبه‌هايِ ... موجود در منازلِ‌مون
از سلول‌هايِ مُرده‌يِ پوستِ خودمون تشکيل ميشن؟
: ميشه باهاش شعر گفت .خانمانِ ما لبريز است از پوستي مُرده
اما بطورِ همزمان، همچنانکه ... اين سلول‌هايِ مُرده ميفتن
بسياري از سلول‌ها بازتقسيم شده .و پوستِ تازه‌اي توليد مي‌کُنن
.و اين خود-تجديدگريه
: پس همونطور که «هراکليتوس» گفته ... "هيچکس نمي‌تواند در يک رودخانه‌يِ يکسان دوبار گام بنهد" هراکليتوس : از فيلسوفانِ دورانِ يونانِ باستان] [و در حدودِ 500 سال پيش از ميلادِ مسيح
: سونيا» هم ميگه» ... هيچکس نمي‌تونه با يک آدمِ يکسان
!دوبار و با يک دستِ يکسان دست بده، درسته؟ - !هم آره و هم نه -
،اگرچه اکثرِ سلول‌هايِ ما جايگزين ميشن ... ولي با اين حال
،ما مي‌تونيم همديگه رو بازبشناسيم ... چون الگويِ سامانِ ما
.همچنان يکيه
: اين يکي از خصيصه‌هايِ مهمِ حياته
،تغييرِ ساختاريِ پيوسته ... اما ثبات در الگويِ
.سامانِ سيستم - و اين تمامِ چيزيه که در حيات وجود داره؟ -
.نه، خود-تعالي‌گري هم هست
ببينيد، خود-ساماندهي ... فقط اين نيست که سيستم‌هايِ زنده
به ابقاءِ خودشون بپردازن .و بطورِ پيوسته خودشون رو بازتجديد کُنن
بلکه به اين معني هم هست که اونها ... تمايلي ذاتي دارن به اينکه
،خودشون رو تعالي بدن .رو به جلو برن و اشکالِ نويني خلق کُنن
مي‌دونيد، اين برايِ من يکي از هيجان‌انگيزترين ... قسمت‌هاست که پوياييِ بنيادينِ
،تکاملِ تدريجي، در انطباق نيست .بلکه در آفرينندگي‌ست
منظورتون اينه که سيستم‌هايِ زنده !فقط محضِ خنده تکامل پيدا مي‌کُنن؟
،يعني همينطور برايِ خودشون پيگردي مي‌کُنن خواه برايِ بقاء به چنين کاري نياز داشته باشن يا نه؟
اونقدرهام که خودم معمولاً گمون مي‌کُنم !از مرحله پرت نيستم که؟
نه، نيستين. آفرينندگي .عنصرِ بنيادينِ تکاملِ تدريجي‌ست
،هر ارگانيسمِ زنده‌اي ،پتانسيلِ آفرينندگي
،غافلگير کردن .و خود-تعالي‌گري داره
آفرينشِ چه چيزي؟ مثلاً زيبايي؟ - .اوه، بله. زيبايي هم -
ببينيد، تکاملِ تدريجي چيزي بسيار ... فراتر از انطباق با محيطه
،چون اصلاً محيط چه چيزيست ... اگر سيستمِ زنده‌اي نباشه که تکامل پيدا کُنه
و آفريننده‌وار خودش رو انطباق بده؟ خُب، اما چه چيزي با چه چيزي انطباق پيدا مي‌کُنه؟
،هر کدام با ديگري .و همه مشترکاً تکامل پيدا مي‌کُنن
،تکاملِ تدريجي، يک رقصِ دائم در جريانه .و يک گفتگويِ دائم در جريان
،پس ما سيستم هستيم .و اين سياره هم يک سيستمه
.ما بر رويِ اين سياره تکامل پيدا نمي‌کُنيم .بلکه همراه اين سياره تکامل پيدا مي‌کُنيم
آيا بطورِ فوق‌العاده‌اي ... تأثيرگذار نمي‌بود اگر مي‌تونستين
فقط همين يک ايده رو در گفتمانِ سياسي باب کُنيد؟
آره، «جک». ممکنه تويِ اين قضيه ... برات چيزي وجود داشته باشه
.که باهاش بتوني نامزد شدنت در انتخابات رو تجديد کُني ... در حاليکه برايِ «سونيا» و خودِ من
شرط مي‌بندم بعدش هم مي‌خواي بگي ... اين تقديرِ من بوده که به اينجا بيام
!و با «سونيا» ملاقات کُنم و به اين ايده‌ها گوش بدم !حالا اصلاً مگه قراره من با اينها چکار کُنم؟
من از کشوري ميام که 40 درصدِ ... منابعِ دنيا رو بکار مي‌گيره
،تا از 6 درصدِ جمعيتِ دنيا نگهداري کُنه ... و همين امر
اون جمعيت رو آنچنان ... شاد و خوشبخت و صلح‌جو کرده
که به بزرگ‌ترين بازارِ !موادِ مخدرِ دنيا تبديل شديم
،نيمي از نوجوان‌هايِ ما به فکرِ خودکُشي هستن .و يک پنجمِ دخترهامون بهش اقدام کردن
،اصلاً آيا يک پيرويِ تفکرِ سيستم‌ها در موردِ انرژيِ هسته‌اي تعمقِ بيشتري مي‌کُنه؟
ما الان تا گردنِ تويِ .زباله‌هايِ هسته‌اي فرو رفتيم
و مهمترين مسأله‌يِ ... اين چيزي که همين الان گفتيد
.جستجويِ وسواس‌آميز برايِ رُشد و ترقيه .و اين بايد متوقف بشه
مي‌دونم، مي‌دونم، من خودم صدها بار ... با اين چيزها سر و کار داشتم
،ترقيِ وسواس‌آميز ... ترقيِ آسيب‌شناختي، ترقيِ مخرب
ولي آخه چطور قراره بشه کاري کرد تا همه اينو بپذيرن؟
خودِ من بايد چکار کُنم؟ از کجا بايد شروع کرد؟
ما مجبوريم برايِ نسلِ آينده .اهميت قائل بشيم. و برايِ نسلِ آينده‌تر
ببينيد، اين اتفاقات فقط وقتي رُخ داد ... که ما از به حساب آوردنِ اونها
،در تئوري‌هايِ علمي‌مون قصور ورزيديم ،و همينطور در جستجويِ خودمون برايِ رُشد و ترقي
و در نتيجه، تماميِ سيستم‌هايِ زنده رو .به مخاطره انداختيم
،فقط درباره‌يِ اين حقيقتِ هولناک تعمق کُنيد ... اين حقيقت که ما داريم
برايِ فرزندانِ‌مون، سمي‌ترين زباله رو .بر جا مي‌ذاريم : پلوتونيوم
و اين قراره برايِ نسلِ آينده ... همچنان مسموم‌کُننده باقي بمونه
،و همينطور برايِ نسلِ آينده‌تر .و نسلِ آينده‌تر
در حقيقت، قراره برايِ نيم ميليون سالِ بعدي .همچنان مسموم‌کُننده باقي بمونه
: ما هرگز نمي‌بايست اين تئوري رو مي‌پذيرفتيم که ."دانش، قدرت است"
ما هرگز نمي‌بايست ... اين ايده رو مي‌پذيرفتيم که
."آنچه برايِ ژنرال‌موتورز خوب است، برايِ آمريکا نيز خوب است" .ما به يک جامعه‌يِ تجديدپذير نياز داريم
جامعه‌اي که در اون نيازهامون ارضاء بشه ... بدونِ تقليل دادنِ
.امکاناتِ نسلِ آينده
... شما از من مي‌پرسيد شما از من مي‌پرسيد چکار بايد بکُنيد؟
.من نمي‌دونم شما چکار بايد بکُنيد .شما خودتون مي‌دونيد چکار بايد بکُنيد
،من مي‌دونستم چه چيزي برام کارسازه ... پس به اينجا اومدم، تا خاموش باشم
،و هر دفعه به يک فکر بپردازم .و يک فکر رو تا به پايانش فکر کُنم
.خُب اين اولين قدمِ واقعيِ من بود !و گفتنِ اين حرف‌ها به شما هم دومين قدمم بوده
ولي نمي‌توني به همين راحتي .مسئوليت رو گردنِ ديگران بندازي
نظرت راجع به انجامِ يک کارِ مستقيم و سر راست در اين خصوص چيه؟
نظرت راجع به کمک کردن به من چيه؟ نظرت راجع به ملحق شدن به ستادِ من چيه؟
... منظور منظورتون چيه؟
.نمي‌دونم
پيدا کردنِ راهي برايِ آوردنِ اين ايده‌هايِ تو .به جريانِ اصليِ سياستِ روز
،خودت گفتي اين نيازِ مبرمه، و ميگي اين ايده‌ها عملي هستن .خُب من هم اين شانس رو در اختيارت قرار ميدم تا اثباتش کُني
،البته کارِ مستأصل‌کُننده‌اي خواهد بود ... چون مجبوري کُلي دروغ، زد و بند
،و معامله رو تماشا کُني .و ياد هم بگيري چطور باهاشون مدارا کُني
.و مجبوري دست‌هات رو آلوده کُني
من همينجا جوري که خوش دارم ... آلوده‌شون مي‌کُنم، در اين «بُرجِ عاجِ» خودم بُرجِ عاج : لفظي نشأت گرفته از غزل غزل‌هايِ سليمان در کتابِ مقدس] و اصطلاحي در اشاره به جهان يا محيطي که انديشمندان در آن مشغولِ [.پي‌جويي‌هايي منفک از دغدغه‌هايِ عمليِ زندگيِ روزمره مي‌شوند
.جايي که مي‌تونم بشينم و فکر کُنم
ولي خُب «جک» در جستجويِ نستوهش ... برايِ خير و صلاحِ همگاني
،بدونِ اينکه بخوام به خودِ حرفه‌اش اشاره‌اي بکُنم ... به نظر نمياد اصلاً درکي از اين داشته باشه
که چطور يک فرد مي‌تونه ... دوست داشته باشه از همه چيز دور بشه
... بسيار بسيار دور و دورتر ... هزاران و هزاران و
.هزاران کيلومتر دورتر
پس اينطوري مي‌خواين ... صدايِ فريادي باشين در برهوت
در عوضِ اينکه يکي از بسيار صداهايي باشين که سعي مي‌کُنن فراتر از اين هنگامه‌يِ پُرغوغا شنيده بشن؟
باور کُنيد من هم مي‌تونم ... ارزشِ اينجا بودن رو بفهمم
مي‌تونم درک کُنم .که چرا کارِ قشنگيه
من متوجه ماهيتِ مبتذلِ ... کارِ سياسي هستم، اما
،ببين، اگه الان ميخواي نه بگي .فعلاً هيچي نگو، فقط درباره‌اش خوب تأمل کُن
زمانِ واقعيِ مَد، چه وقتيه؟
همين الان ديگه وقتشه. و امروز قراره .به بالاترين ارتفاعِ ساليانه‌اش برسه
.مي‌تونيم بريم جلوتر .بيايين
«قطعاً «توماس .از تو خوشش اومده
چون معمولاً برايِ ايده‌هايِ آدم‌هايِ ديگه اين همه وقت نمي‌ذاره. مگه نه؟
!خُب شايد نه برايِ ايده‌هايِ تو !نه، چون اصلاً قشنگ نيستن
.بله، ازش خوشم اومده .من ازت خوشم اومده
،تو خيلي دل و جگر داري که اومدي اينجا ... منزوي و بدونِ اينکه از جات جُم بخوري
،و مصمم برايِ سر درآوردن از چيزهايِ مختلف ... تا چيزي داشته باشي برايِ ارائه
،به يکي دو نفر آدمِ پفيوز !مثلِ جنابعالي و من
ميدوني، خيلي از آدم‌ها هستن که .راجع به انجامِ اينجور کارها حرف ميزنن
اما چند نفر وجود دارن که عملاً انجامش بدن؟
،ميشد به همين اندازه طولاني اينجا موند ... به همين اندازه اهلِ‌مطالعه و مصمم بود
ولي در عينِ حال .هيچي برايِ ارائه نداشت
انزوا، في‌نفسه و في‌ذاته .«چيزِ بسيار ترسناکيه، «جک
.پس آره، ازت خوشم مياد .و از تو هم خوشم مياد
.همين که گوش کردي، خودش کارِ خيلي شجاعانه‌اي بود .راستش اگه گوش نمي‌کردي، ازت نااميد مي‌شدم
ولي مي‌دوني، «جک»، زياد مطمئن نيستم ... که بردنش با قلدربازي
به اون دفترت در واشينگتن، موجب بشه اين خانم .دقيقاً جايي باشه که نياز داره همين الان اونجا باشه
در حقيقت، شايد اونجا دقيقاً جايي باشه .که نياز نداره اونجا باشه
!حالا چرا اوقاتت اينقدر تلخه؟
.آره،راست ميگي !اصلاً اين گروه‌درماني ديگه چه صيغه‌ايه؟
،وقتي مَد بالا بياد تمامِ اينجا از آب پوشيده ميشه، نيست؟
.اوه، بله
.از جمله مراتع ... ولي با وجودِ اين همه نمک
بايد يه نژادِ خاصِ گوسفند آورد .تا بتونن اين اطراف چرا کُنن
،اصلاً اينجا بدونِ کود ... چمن چطور مي‌تونه رُشد کُنه
تا گوسفندها روش چرا کُنن؟
هيچ تعجب نميکُنم اگه مردمِ اين دور و بر ... خوردنِ گوشتِ شور، بابِ ذائقه‌شون باشه
.چون لابد خودِ اين آدم‌ها هم شور مزه هستن .دريا، سبزه‌ها، آدم‌ها، گوسفندها
از من پرسيده‌اي خرچنگ در آنجا چه چيزي" "با پاهايِ طلايي‌اش مي‌بافد؟
".جوابم اين است که اقيانوس آن را مي‌داند"
مي‌گويي آسيديا در ناقوسِ شفافيتش" "چه چيزي را انتظار مي‌کشد؟ [آسيديا : نوعي آب‌دزدکِ دريايي]
".به تو مي‌گويم منتظرِ زمان است، مثلِ تو"
از من مي‌پرسي چه کسي را ماکروسيستيس آلگا" "در بازوانش به آغوش کشيده است؟ [ماکروسيستيس آلگا : نوعي جلبکِ دريايي]
،مطالعه‌اش کُن، يادش بگير" ".در ساعتِ معيني، در دريايی مشخص. من مي‌دانم
از من در موردِ دندانِ عاج‌مانند و خبيثانه‌يِ" "... نهنگِ قطبِ شمال مي‌پرسي
و من با تشبیه کردن به تو پاسخ مي‌دهم" "... که اين تک‌شاخِ دريا
... با زوبيني در درونش" ".چگونه مي‌ميرد
"... تو درباره‌يِ پرهايِ مُرغِ ماهيخوار مي‌پرسي"
که در بالا و پايين شدنِ" ".چشمه‌هايِ زلالِ سواحلِ جنوب مي‌لرزند
مي‌خواهم به تو بگويم" "... که اقيانوس اين را مي‌داند
که زندگي در جعبه‌يِ جواهراتِ خويش، همانندِ انبوه ماسه‌ها" "،که شمارشِ آن ناممکن است، بي‌پايان است
زندگي در اين جعبه‌يِ جواهراتِ خالص است" "... همچون خونِ رنگينِ انگور که زمان آن را گُلگون می کند
"... و سخت و درخشان، عروسِ دريايي را"
،نوراني مي‌کُند، و گره‌هايش را باز مي‌کُند" "... و مي‌گذارد تا رشته‌هايِ آهنگينش
".از شيپوري از جنسِ صدف‌مرواريدهايي نامتناهي فرو بريزند"
،من چيزي جز يک تورِ تُهي نيستم" "... که از نگاه روشنِ چشمانِ آدمي پيش‌تر افتاده
،و در آن تاريکي‌ها مُرده است" "... و عادت کرده در هر سه گوشه‌يِ جهان بکاود
اما از سر درآوردنِ از چرخه‌يِ" ".يک پرتقال مي‌ترسيده است
،من نيز چون تو مي‌گردم" "... ستارگانِ بي‌شمار را کاوش مي‌کُنم
و در ميانِ تورِ خويش" ".در طولِ شب، عريان بيدار مي‌شوم
... و تنها چيزي که گيرم مي‌آيد" ".ماهي‌اي به دام افتاده در باد است
.«پابلو نرودا» [«برگرفته از کتابِ «اگر فراموشم کُني]
!«پابلو نرودا»
اين شما رو يادِ چيزي نمي‌اندازه؟
مي‌گردم و ستارگانِ بي‌شمار را کاوش مي‌کُنم"؟"
اين همون کاري نيست که تو مي‌کُني، «سونيا»؟
".و در ميانِ تورِ خويش در طولِ شب، عريان بيدار مي‌شوم" اين همون کاري نيست که مي‌کُني؟
تو هم تورِ خودت رو برنمي‌داري و نمي‌ندازيش ... تويِ اين مکان‌هايِ دور دستِ
فيزيکِ کوانتوم و تئوريِ سيستم‌ها؟
و متوجه نيستي ... تنها چيزي که اصلاً گيرت مياد
خودت هستي که دوباره بهت برمي‌گرده؟
."مثلِ "ماهي‌اي به دام افتاده در باد
پس سايرِ آدم‌ها تويِ اين تئوريِ سيستم‌هات کجا هستن، «سونيا»؟ کساني که عاشقِ‌شون هستي؟
و اين توريست‌هايِ اينجا چطور که ما خودمون رو ازشون خيلي برتر مي‌دونيم؟
اونها هم مثلِ "ماهي‌اي به دام افتاده در باد" نيستن؟
نمي‌دونم، ولي شايد چنين احساسي ... برايِ اونها حتي وحشتناک‌تر هم باشه
چون مي‌دوني، اونها برايِ .توصيف کردنش هيچ جمله‌اي ندارن
،«پس به من بگو، «سونيا ما همه‌مون کجايِ کار قرار داريم؟
،همين آدم‌هايِ واقعي با ويژگي‌هاشون با آرزوهاشون، با ضعف‌هاشون؟
خودِ تو اين داخل کجا قرار داري، «سونيا»؟ کيت» کجاست؟»
مي‌دوني، دانشمندان مي‌تونن ... بهمون بگن که استعاره‌هايِ
،باطنيِ حيات چي هستن .خواه تراشه‌يِ کامپيوتر باشن و خواه ساعت
سياستمدارها مي‌تونن بهمون بگن ... زندگي‌هامون چه شکلي بايد داشته باشن
... اما
احساس مي‌کُنم سيستم دونستنِ من، درست به همون اندازه .تنزل دادنِ منه، که ساعت دونستنم
... حيات اصلاً .اصلاً قابلِ خلاصه کردن نيست
يه گروه از آدم‌ها يک سري جملات بکار مي‌برن ... تا جهان رو تغيير بدن
و بعد يک سريِ ديگه از آدم‌ها هم ... با يک سريِ ديگه از جملاتِ متفاوت
.از راه ميرسن تا جهان رو تغيير بدن اصلاً واسم اهميتي نداره، مي‌دوني؟
.واسم بکُلي بي‌تفاوته .حتي يه ذره هم واسم اهميتي نداره
.مثلِ تغييرِ فصول مي‌مونه .و من از تو خوشم مياد
!از اين شهامتِ بزدلانه‌ات خوشم مياد
از اين حقيقت خوشم مياد که مي‌خواي .دنيا رو به جايِ بهتري تبديل کُني
و از دوستِ ابله خودم «جک» خوشم مياد ... که به اندازه‌يِ کافي ديوونه هست که فکر مي‌کُنه
!بايد بخواد رئيس جمهورِ ايالاتِ متحده بشه
،و اما در موردِ خودم ... به من اهميتي ندين .چون من ... يه احمق هستم
... اما يادتون باشه
.حيات، خودش رو احساس مي‌کُنه .حيات، خودش رو احساس مي‌کُنه
شايد به شکلي متفاوت از تمامِ اون جملاتي .که شما برايِ چگونه مديريت کردنش بکار مي‌برين
،و حتي اگه بيشترين حُسنِ نياتِ دنيا رو داشته باشيد ... باز به خطا خواهيد افتاد اگه فراموش کُنيد
،که حيات، حيات ... حيات، حيات، حيات
به مراتب فراتر از تئوري‌هايِ .کودنانه‌يِ شما يا من درباره‌شه
.علاج کردنِ عالمِ هستي، يک کُنشِ درونيه .و تو به من کمک کردي
.و من عاشقتم
.و عاشقِ تو هم هستم .عاشقِ هر دو نفرتون هستم
!آب
!عجب روزي !عجب روزي
،خُب، اگه قرار به رفتنِ‌مون باشه .بهتره همين الان بريم
اصلاً چرا نمونيد؟
نمي‌دونم. اصلاً چرا تو نياي؟ .به هر حال، متشکرم
.متشکرم
.ازم تشکر نکُنيد. من عاشقِ اين روز شدم .از خداحافظي متنفرم
.شايدم اين خداحافظي نباشه .خواهش مي‌کُنم راجع به چيزي که گفتم فکر کُن
.بهمون خبر بده آب چطور بالا مياد - مگه اهميتي داره؟ -
.البته که اهميت داره .بذار کُلِ اين مسير تا نهایتش رو به عقب برگرده
بذار خودش رو بازتجديد کُنه. باشه، «سونيا»؟ .شايد برايِ تعريف کردنش بياي پاريس
.يا واشينگتن - .يا نيويورک -
پس سايرِ آدم‌ها تويِ اين تئوريِ سيستم‌هات کجا هستن، «سونيا»؟" "کساني که عاشقِ‌شون هستي؟
،همين آدم‌هايِ واقعي با ويژگي‌هاشون" "با آرزوهاشون، با ضعف‌هاشون؟
مامان، حالت خوبه؟
خودِ تو اين داخل کجا قرار داري، «سونيا»؟" "کيت» کجاست؟»
به چي داري فکر مي‌کُني؟
بريم خونه؟
حس مي‌کُنم تعطيلاتِ طولاني مدتم .در فرانسه به انتها رسيده
،شايد من هم از غريب بودن خسته شدم ... خسته از بيرونِ محيطِ
،همون زباني بودن که در درونم زندگي مي‌کرد .که در درونم طنين مي‌انداخت
ممکن بود «سونيا» بگه سيستمِ عاطفيِ ما .برايِ تغذيه شدن، به سيستمِ گسترده‌تري نياز داره
.ولي اين هيچ تفاوتي ايجاد نمي‌کُنه
،چون آدم در کنارِ کساني که مي‌شناسه محبوسه .و نياز داره به جايي متعلق باشه
،البته که حق با «تام»-ه !لعنتي تقريباً راجع به هر چيزي
حتي بخش‌هايي که من درک نکردم .درست به نظر مي‌رسيد
پس ... بايد همينطور باهاش همراه بشم؟
آيا اين يکي از همون نقاطِ عطفِ زندگيه؟
،تو زن، من مرد، اين جهان" ".و هر يک را هست کار فراوان
،از آنِ کيست اين گامِ محبوس در ماسه" "غريبي، چکاوکِ افليجي، يا يک راهبه؟
و آنک رقصِ فرشتگان" ".بر فرازِ سالکانِ دهکده، بال‌زنان
،و بسا بازوهايِ زيبا که حلقه زده‌اند بر گردِ ما" "... و بسا چيزها که مي‌دانيم ما
نمي‌دونم بقيه‌يِ اين شعرِ لعنتي .چطور ادامه پيدا مي‌کُنه
hamlethamletian : ترجمه زيرنويس aranman : ويرايش نهايي